درس چهارم: نهضتهاى شيعيان عراق‌ پس از رحلت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله، منطقه عراقِ امروزى به تصرف سپاه اسلام درآمد. با پايان گرفتن حكومت كوتاه حضرت على (ع) به ترتيب امويان، بنى عباس، امراى آل بويه و تركان سلجوقى بر آن ناحيه حكمرانى كردند. امّا عراق در قرن هفتم خورشيدى به اشغال مغولان درآمد. سرانجام در سال ٩١٣ ه. ش. سلطان سليمان عثمانى با شكست دادن مغولان بر عراق مسلط شد. اين سرزمين تا چهار قرن پس از آن، زير سلطه امپراتورى عثمانى باقى ماند. «١» انگلستان در سال ١٤١٣ ه. ش. اجازه تأسيس يك دفتر تجارى در مصر را از سلطان عثمانى دريافت كرد. حدود هفتاد سال بعد انگليسى‌ها با ايجاد دو پايگاه نظامى در دهانه اروند رود و منطقه كويت و تأسيس سفارت در بغداد نفوذ خود را در اين بخش‌ها گسترش دادند. سه سال بعد از شروع جنگ جهانى اوّل، انگلستان با بهره‌گيرى از ضعف عثمانى و متحدينش «٢» تا بغداد و كركوك پيشروى كرد. اين واقعه سرآغازى براى شكل‌گيرى جنبشهاى اسلامى ضد استعمارى در تاريخ معاصر عراق شد. «٣» قيامهاى دهه آخر قرن سيزده خورشيدى در عراق‌ قيام معروف ١٩٢٠ م./ ١٢٩٩ ه. ش. عراق، اوّلين واكنش گسترده مردم عراق عليه‌