جنبش مهدى سودانى گر چه بر اساس عقايد صوفيانه شكل گرفته بود، امّا تفاوتهاى بارزى با طريقه‌هاى صوفيانه ديگر داشت. زيرا اين جنبش معتقد بود كه باب اجتهاد نبايد در مذاهب اربعه بسته باشد، چون قوام دين اسلام به پويايى اجتهاد بستگى دارد.
همچنين مهدى‌گرايان خواهان گسترش برابرى و عدالت اجتماعى بودند. بر اساس اين انديشه‌ها به ايجاد نظام حكومتى مستقل، گسترش صنايع كوچك كه سرانجام آن، دستيابى به خودكفايى بود، دست زدند.
نقش سيد جمال در آرا و انديشه‌هاى جنبش مهدى‌گرايان بيش از جنبش سنوسه بود.
زيرا مهدى سودانى زمانى در جلسات درس سيد جمال در مصر شركت داشت و به صورت مستقيم از افكار سيد جمال بهره‌مند شده بود. همچنين سيّد جمال و عبده بيشترين نقش را در معرفى و انتشار افكار و اقدامات انقلابى جنبش مهدى سودانى در خارج از سودان بر عهده داشتند. «١» جنبش مهدى سودانى در ارتقاى آگاهى مردم به منظور مقابله و مبارزه مستمر با استعمارگران همانند قيام «ملا عبدالله» در فاصله سالهاى ١٢٩٩- ١٢٧٨ ه. ش. و جنبش آزاديخواهانه مردم سومالى مؤثر افتاد. جنبش محمد المهدى پس از او به وسيله فرزندانش (مانند عبدالرحمن المهدى) و نوادگانش (مانند صادق المهدى) با تشكيل احزاب و گروههايى چون «حزب امت» و «گروه انصار» ادامه يافت. حزب امت و گروه انصار كه اشكال تعديل يافته جنبش و قيامِ مهدى سودانى است. هم اكنون در جنبشها و نهضت‌هاى سياسى اسلام معاصر ٤١ ٢ - انقلاب مشروطيت ايران ص : ٣٩ صحنه سياسى اجتماعى كشور سودان حضور دارند. «٢»