جنبشها و نهضتهاى سياسى اسلام معاصر - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١١٧
و انحراف از دين، نفوذ و اشاعه فرهنگ غرب و بويژه آمريكا در جامعه تونس، از عوامل مولده النهضه شمرده شده است. گزارش هيأت اعزامى كنگره آمريكا كه علت پيوستن مردم به جنبش گرايش اسلامى را نارضايتى آنها از اوضاع سياسى، اجتماعى و اقتصادى و گرايش قلبى آنان به اسلام دانسته است، مؤيد علل مذكور در پيدايش النهضه است. «١» هدف النهضه بر پايه انگيزه هاى شكل گيرى آن استوار است، بنابراين قطع وابستگى، رفع ظلمها، آزادى سياسى تمام افراد و گروهها، پايان دادن به فساد، انحراف و جلوگيرى از اشاعه فرهنگ غرب و سرانجام اعاده فرهنگ و هويت اسلامى از هدفهاى آن به شمار مىرود. دستيابى به اين هدفها بدون در اختيار داشتن قدرت سياسى و تأسيس حكومت مبتنى بر اسلام ميسر نيست، به همين جهت مهمّترين هدف النهضه برقرارى حكومت اسلامى عنوان شده است.
النهضه از بدو تأسيس، توسط برجسته ترين مؤسس خود يعنى «راشد الغنوشى» رهبرى مىشود. او داراى تحصيلات عالى با درجه دكترى در رشته كشاورزى از فرانسه است. راشد الغنوشى در جريان مبارزه ضد دولتى بارها باز داشت و سالهاى زيادى را در زندان به سر برده است. دبير كل النهضه نيز به «عبدالفتاح مورو» سپرده شده است.
مبارزه سياسى النهضه، دو نتيجه متضاد به دنبال داشته است: از يك سو النهضه باعث تفرقه در صفوف مبارزان اسلامى شده است؛ زيرا برخى از رهبران و مبارزان كه روش مسالمت جويانه النهضه را بى حاصل و انحرافى از خط كلى مبارزه اسلامى ارزيابى مى كردند، با تكيه بر جهاد مسلحانه ضد دولتى، راه خود را از النهضه جدا كردهاند (مانند گروه جبهه اسلامى). از سوى ديگر النهضه با تاكيد بر تبليغ، در ارتقاء دانش سياسى مردم مؤثر افتاده و اين امر باعث افزايش گرايش قشرهاى مختلف اجتماعى به النهضه و گسترش حركتها در ابراز مخالفت عليه دولت شده است.