آگاهى و هوشيارى در مسائل سياسى وارد شود و در راهيابى به حقايق و عدالت و يا تشخيص قانون درست از نادرست اختلاف پيش آيد رأى چنين اكثريتى بر راى اقليت ترجيح دارد؛ زيرا اكثريت در اين صورت نزديكترين راه به واقعيات بوده و آراى چنين اكثريتى را عقل و شرع تأييد مى‌كند.
پس ابتدا بايد جامعه را با اصول اخلاقى و فضايل انسانى و دستورات دينى آگاه كرده و به زيور تقوا، درستكارى، احساس مسؤوليت و تعهدات انسانى آراست، آنگاه از او نظر خواست، يعنى همان كارى كه رهبران دينى بويژه رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران امام خمينى انجام داد.
در غير اين صورت، طبق صريح آيات و روايات اسلامى، اكثريت تابع هواها و آمال نفسانى خويش دچار سودجويى، خودخواهى، تنگ نظرى و عقايد و آراى باطل و گمراه كننده خواهد بود و رأى او فاقد ارزش است.
جامعه مدنى و جامعه ولايى‌ از مبحثهاى مهمى كه امروزه در جامعه انقلابى ايران مطرح است، بحث جامعه ولايى و جامعه مدنى است. بسيارى از شبهه كنندگان بحث جامعه مدنى را با آب و تاب مطرح و از آن به عنوان حربه برنده اى در برابر جامعه ولايى استفاده مى‌كنند. در حالى كه در مباحث گذشته بخوبى روشن شد كه با توجه به شيوه هاى درست و منطقى و كاملا دمكراتيكى كه در جمهورى اسلامى اعمال مى‌شود جامعه مدنى چيزى جداى از جامعه ولايى نيست. بلكه همان جامعه ولايى با ويژگيهاى خاص خودش مى‌باشد؛ ليكن آنها در پى جامعه مدنى از نوع قرارداد اجتماعى هستند كه صرفاً به آراى اكثريت مردم متكى بوده و مشروعيت همه چيز را در گرو آن مى‌دانند.
اينك، جهت تبيين بيشتر بحث مطالبى تقديم مى‌شود.
مراد از جامعه مدنى در فرهنگ غرب، جامعه اى است كه نظام حكومت و قوانين حاكم بر آن مبتنى برخواست اكثريت مردم آن جامعه باشد. به نظر مى‌رسد مى‌توان ميان تعريف جامعه مدنى مصطلح و جامعه ولايى در اسلام جمع كرد و تباين و تهافت ظاهرى ميان اين دو تعريف را از ميان برداشت.