حاكميت دينى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٤
يعنى كتاب گرانقدر «جواهرالكلام فى شرح شرائع الاسلام» تأليف فقيه نامدار شيخ محمدحسن نجفى را حتى براى يك بار هم كه شده مرور كردهاند تا هم جايگاه دينى فقه را درك كنند و هم بدانند كه فقه اسلام بخش كوچك و ظواهرى از دين نيست؟
كتاب جواهرالكلام داراى ٤٣ جلد و با مجموع ١٨٩٦٧ صفحه، داراى ابواب مختلف فقهى است؛ از كتاب طهارت كه شش جلد آن را در بر مىگيرد و ٢٣٦٨ صفحه حجم دارد آغاز مىشود و به كتاب ديات پايان مىيابد. مجموع كتابهاى فقهى آن به ٣٢ كتاب مىرسد كه تعداد هشت جلد آن با حجم ٣٥٢٦ صفحه مربوط به احكام نماز است و چهار جلد هم با ١٨٤٠ صفحه اختصاص به احكام و مسايل حج دارد؛ از كتابهاى مهم ديگر اين دائرةالمعارف بزرگ، كتاب صوم و با حجم ٤٠١ صفحه، و نيز كتابهاى جهاد، وصايا و كتاب الفرائض است.
فقه اسلام با اين تعداد حجم كتاب و مسايل بسيار زياد كه حتى نسبت به كوچكترين اعمال و رفتار انسان نظر دارد، آيا پوسته ظاهرى از دين است؟ آيا با وجود اينهمه احكام و مسايل مربوط به عبادات از صلوة، صوم، حج، جهاد و غير آنها مىتوان گفت فقه سر تا پا علمى دنيوى و ناتوان از تأمين سعادت اخروى و يا داراى انواع حيلههاست؟! مگر در اسلام دين از دنيا جداست كه تأمين نيازهاى دنيوى و حل مشكلات زندگى چيزى جداى از سعادت اخروى پنداشته شود؟
اينجاست كه به عمق كلام اسلامشناس راستين؛ حضرت امام خمينى (ره) پى مىبريم كه فقه و حكومت فقهى را اينگونه معرفى مىكند:
«حكومت در نظر مجتهد واقعى، فلسفه عملى تمامى فقه در تمامى زواياى زندگى بشريت است. حكومت نشاندهنده جنبه عملى فقه در برخورد با تمامى معضلات اجتماعى، سياسى، نظامى و فرهنگى است ... هدف اساسى اين است كه ما چگونه مىخواهيم اصول محكم فقه را در عمل فرد و جامعه پياده كنيم، براى معضلات جواب داشته باشيم. همه ترس استكبار از همين مسأله است كه فقه و اجتهاد جنبه عينى و عملى پيدا كند. «١»