اخلاق در کلام معصومین - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١١٨ - سفارش پيامبرصلی الله علیه و آله به حضرت علي

اسْتَوْلَى عَلَيْهِ الضَّجَرُ رَحَلَتْ عَنْهُ الرَّاحَةُ؛ يَا عَلِيُّ، اثْنَتَا عَشْرَةَ خَصْلَةً يَنْبَغِي لِلرَّجُلِ الْمُسْلِمِ أَنْ يَتَعَلَّمَهَا عَلَى الْمَائِدَةِ. أَرْبَعٌ مِنْهَا فَرِيضَةٌ وَ أَرْبَعٌ مِنْهَا سُنَّةٌ وَ أَرْبَعٌ مِنْهَا أَدَبٌ. فَأَمَّا الْفَرِيضَةُ: فَالْمَعْرِفَةُ بِمَا يَأْكُلُ، وَ التَّسْمِيَةُ، وَ الشُّكْرُ، وَ الرِّضَا؛ وَ أَمَّا السُّنَّةُ: فَالْجُلُوسُ عَلَى الرِّجْلِ الْيُسْرَى، وَ الْأَكْلُ بِثَلَاثِ أَصَابِعَ، وَ أَنْ يَأْكُلَ مِمَّا يَلِيه،ِ وَ مَصُّ الْأَصَابِعِ؛ وَ أَمَّا الْأَدَبُ: فَتَصْغِيرُ اللُّقْمَةِ، وَ الْمَضْغُ الشَّدِيدُ، وَ قِلَّةُ النَّظَرِ فِي وُجُوهِ النَّاسِ، وَ غَسْلُ الْيَدَيْنِ؛

اى على، هر گناهى توبه‌اى دارد به جز بد اخلاقى كه صاحب آن همين كه از گناهى خارج شد به گناه ديگر وارد مى‌شود. اى على، چهار فرد زود عقوبت مى‌شوند: مردى كه به او نيكى كرده‌اى و در جواب نيكى به تو بدى مى‌كند، و مردى كه تو به او ستم نمى‌كنى ولى او به تو ستم مى‌كند، و مردى كه با او پيمانى بسته‌اى و به آن وفا كرده‌اى ولى او به تو خيانت كرده، و مردى كه با خويشان خود صله رحم مى‌كند ولى آنها با او قطع رابطه مى‌كنند. اى على، هر كسي بى‌قرارى بر او چيره شد راحتى و آسايش از او رخت بربندد. اى على، دوازده ويژگى را هر مسلمانى بايد براى نشستن سر سفره ياد بگيرد. چهار ويژگي واجب و چهارتا مستحب و چهار ويژگي ديگر از آداب هستند. امّا چهار ويژگي واجب: بداند چه مى‌خورد، و بردن نام خدا، و شكر خدا، و رضايت؛ و چهار ويژگي مستحب: نشستن بر پاى چپ، و خوردن با سه انگشت، و اينكه از جلوى خود بخورد، و ليسيدن انگشتان، و چهار ويژگي كه ادب