افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٣٨٨ - تبِیِین و توضِیح مفسّرِین پِیرامون آِیات قرآن از درِیچه و منظر خوِیش

جهت توضِیح و تبِیِین حقاِیق قرآنِی از اِیشان استمداد مِی‌نمودند، و مرحوم علاّمه شِیخ محمّدجواد مغنِیه مِی‌فرمود:

از هنگامِی که تفسِیر المِیزان به دستم رسِید، دِیگر به کتابخانۀ خود براِی مطالعه مراجعه نکردم.

و اِین‌جانب بارها از مرحوم علاّمه والد ـرضوان الله علِیهـ شنِیدم که مِی‌فرمود:

اگر حوزه‌هاِی علمِیّه بخواهند به رمز و راز تفسِیر المِیزان پِی ببرند، باِید دوِیست سال تفسِیر المِیزان را در حوزۀ علمِیّه جزء متون درسِی قرار دهند.

و مرحوم آِیةالله شهِید مرتضِی مطهّرِی ـرحمه اللهـ مِی‌گفتند:

اِین کلام آِیةالله طهرانِی که: «دوِیست سال بعد، ارج و مقام تفسِیر المِیزان براِی حوزه علمِیّه روشن خواهد شد» کاملاً صحِیح و متقن است.

حال با توجّه به اِین مطالب، کسِی بِیاِید و تفسِیر فردِی را که از نقطه‌نظر علمِی و فنِّی حتِّی در حدّ ِیک طلبۀ متوسّط بلکه بسِیار پاِیِین‌تر از آن قرار دارد، در کنار تفسِیر المِیزان بگذارد تا بدِین وسِیله از موقعِیّت و مرتبۀ المِیزان بکاهد؛ باِید گفت: فردِی است بِیمار!

مخالفت با دِیدگاه سنّتِی اشکالِی ندارد اگر بر پاِیۀ اصول متقن و براهِین علمِیّه باشد. چه اشکال دارد فردِی به مطالب بهتر و دقِیق‌تر از ساِیرِین دسترسِی پِیدا نموده باشد؟ امّا اِینکه ِیک مطلب و اصل علمِی را به صرف قدمت کنار بگذارِیم و با او به مبارزه برخِیزِیم، هِیچ پاِیۀ منطقِی ندارد؛ مضافاً به اِینکه بسِیارِی از بزرگان علم و عمل که مربوط به سده‌هاِی ماقبل بوده‌اند، تألِیفات آنها حتِّی تا زمان حاضر مثل و مانندِی نداشته است. بوعلِی‌ها و فارابِی‌ها و محِیِی‌الدِّین‌ها و امثال حافظ شِیرازِی و سعدِی از نظر بلاغت و ادب، و حکماِی نامدار چون صدرالمتألّهِین و حکِیم نورِی، همه مربوط به صدها سال قبل از اِین بوده‌اند؛ کسانِی که حتِّی ِیک صفحه از کتب آنها را همِین مغرب‌زمِینِی‌ها هنوز درنِیافته‌اند.

اِین مفسّرانِی که آمده‌اند و وحِی را به دو قسم تقسِیم کرده‌اند، قسمِی را به دِینِی صِرف و قسم دِیگر را به مسائل اجتماعِی و تارِیخِی و غِیره؛ چه دلِیلِی بر اِین