افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٦٠٩ - اشتراک لفظِی در اطلاق لفظ وجود بر مراتب آن، مستلزم محذورات فاسده است

و بدِین برهان اشاره کرده است در منظومه:

”به علّت آنکه وجود منبع هر امر شرِیف و ذِی اهمِّیت است. و فرق مِیان دوگانگِی آثار در ذهن و در خارج براِی اثبات اِین مدّعِی وافِی و کافِی مِی‌باشد.“

و از آنجا که ابحاث وارده در فنّ حکمت، از اِین حقِیقت جَلِیّه که عبارت باشد از أصالةالوجود در وجود خارجِی غِیر محدودِی که از آن تعبِیر به واجب‌الوجود جلَّت عظمَتُه مِی‌کنِیم، نقاب و پرده بر گرفته است؛ بنابراِین مستحِیل است که براِی وِی فرض دوّمِی گردد.

لاثانِیَ له، زِیرا هر حقِیقت بسِیطه‌اِی که در آن ترکِیب نباشد، مستحِیل است که دوتا بشود و مکرّر گردد؛ نه در ذهن و نه در خارج و نه در خِیال و وَهم و نه در فرض.

و چه نِیکو سروده است مثنوِی در اشاره به اِین نظرِیّۀ قطعِیّه، آنجا که دربارۀ استادش شمس تبرِیزِی گفته است:

اشتراک لفظِی در اطلاق لفظ وجود بر مراتب آن، مستلزم محذورات فاسده است

و بعد از آنکه بطلان قول به أصالةالماهِیّه واضح گشت، و نور وجود با اصالتش درخشش نمود، اِینک معتقدان به اصالةالوجود با هم اختلاف کرده‌اند

[١]. ملاّ جلال‌الدِّین محمّد مولوِی بلخِی رومِی، از أشهر مشاِیخ عرفاء و پِیشواِیان و راهبر بزرگ اِیشان است. دِیوان مثنوِی مشهور از آنِ اوست. وِی در سنۀ ٦٠٤ متولّد و در سنۀ ٦٧٢ وفات ِیافته است. استادش شمس‌الدِّین محمّد بن ملک‌داد تبرِیزِی، از مشاهِیر عرفاء و صوفِیّه و مشاِیخ اکابر آنها مِی‌باشد. وفاتش در سنۀ ٦٤٥ بوده است. (تعلِیقه)