افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٥٦٤ - عدم جرِیان قاعدۀ مسبوقِیّت حادثه به مادّه و مدت، در اشتغالات و مدرکات غِیر مادِّی نفس انسان

مسئلۀ بسِیار دقِیقِی که باِید ملاحظه شود اِین است که: گرچه انسان در ساعت و دقِیقه و ثانِیه خاصِّی به خواب مِی‌رود و نِیز در مکان خاصِّی خواب او را مِی‌رباِید، امّا اِین زمان و مکان صرفاً ِیک شرط است، نه مُقوِّم خواب که ماهِیّت خواب و رؤِیاِی انسان بستگِی به آن داشته باشد؛ و لذا مِی‌بِینِید که در خواب، کارها و رفتارِی از شما سر زد که اگر بخواهِید آن را به زمان اِین دنِیا مقاِیسه کنِید چند ماه طول خواهد کشِید تا آن اعمال و رفتار در اِین دنِیا جامه عمل بپوشد، درحالِی‌که شما فقط پنج دقِیقه بِیشتر استراحت نکرده بودِید.

مرحوم والد ما ـرضوان الله علِیهـ در کتاب معاد شناسِی حکاِیتِی را از ِیکِی از بستگانشان نقل مِی‌کند که اِیشان خوابِی را که در حرم مطهّر علِیبنموسِی الرّضا علِیهماالسّلام دِیده بود، پس از مراجعت از مشهد براِیشان بازگو مِی‌کند و اِین‌طور که مرحوم والد مِی‌فرمودند:

اِین جوان سه روز از صبح تا شب مشغول تعرِیف اِین خواب بود، درحالِی‌که فقط پنج دقِیقه مدّت زمان خوابِیدن او در حرم مطهّر بوده است.[١]

بنابراِین انسان گرچه در دقِیقۀ خاصِّی مِی‌خوابد امّا اِین خواب صرفاً وسِیلۀ عبور نفس از مادّه به مجرّد است نه بِیشتر، و وقتِی نفس به عالم رؤِیا وارد شد دِیگر نمِی‌توان گفت: آنچه را که در عالم رؤِیا مِی‌بِیند مشمول قاعده: «هر حادثِی پس از مادّه و زمان پدِید مِی‌آِید» خواهد شد.

و همِین‌طور مکاشفه‌اِی که ِیک ولِیّ الهِی در دقِیقۀ مخصوص به‌دست مِی‌آورد، هِیچ ارتباطِی به دنِیا و شراِیط آن ندارد و اِین زمان فقط وسِیله‌اِی براِی عبور نفس و روح او به سوِی حقاِیق علوِی بوده است نه بِیشتر؛ و لذا اِین مکاشفه مشمول قاعده: «کلّ حادث مسبوق بمادّة و مدّة» نخواهد شد.

در اِین فرض ممکن است ِیک نفر در اشتغالات روحِی و نفسِی، به حرکات و

[١]. معاد شناسِی، ج ١، ص ١٧٩.