افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٣٩٩ - تبِیِین نظرِیّۀ کلام جدِید در بهروزگردانِی مفاهِیم قرآنِی

آِیات همه در معانِی و مفاهِیم خود رسمِیّت دارند و کسِی نمِی‌تواند منکر حجِّیت آنها براِی نسل‌هاِی آِینده گردد؛ ولِی سخن اِینجاست که قرآن کرِیم از آنجا که از جانب خداوند متعال نازل شده است و براِی همۀ نسل‌ها از زمان نزول تا روز قِیامت مِی‌باشد، نمِی‌تواند در محدودۀ ِیک مصداق خاص در زمان خود منحصر گردد، و اِین سعۀ زمانِی او را مجبور خواهد ساخت که به سعۀ مفهومِی و مصداقِی بپردازد، و آن سعۀ مفهومِی است که افراد هر نسلِی را در تعِیِین مصداق آن مفهوم به صلاحدِید خوِیش باز خواهد گذاشت و مفاهِیم قرآن را با فرهنگ‌هاِی متغِیّر هر عصر و مکان موافق خواهد ساخت![١]

مثلاً در مسئلۀ زنا و مجازات اعدام براِی آن گفته مِی‌شود:

مفهوم زنا در اِین آِیات، نه فقط در صِرف تجاوز بدون لحاظ شرع مصداق مِی‌ِیابد، بلکه در اِین پدِیده مفهوم تجاوز به معناِی عدم رضاِیت طرف متقابل دخالت دارد. و اگر فردِی با رضاِی خود، مردِی را به بستر خود راه دهد، اِین مفهوم (زنا) تحقّق پِیدا نکرده است؛ خواه آن زن مجرّد باشد ِیا متأهّل!! و مجازاتِی براِی زانِی ِیا زانِیه مترتّب نخواهد شد![٢]

و ِیا در مسئلۀ حجاب گفته مِی‌شود:

مقصود از حجاب، همان مفهوم حُجْب و حِیا و حفظ از برخورد ناشاِیسته است، و اِینکه گفته مِی‌شود: «زنان باِید روِی خود را از نامحرم بپوشانند»، بدِین معنا است که باِید خود را از دستبرد افراد خاطئ محفوظ نگه دارند، گرچه بدون لباس و پوشش و لخت و عرِیان باشند![٣]

و ِیا در مسئلۀ قِیّومِیّت مرد بر همسر در آِیه:

(الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ)؛[٤] «مردان قِیّم و متولِّی امور زنان مِی‌باشند.»

[١]. نقدِی بر قرائت رسمِی از دِین، ص ٧٤ و ٢٦٧ و ٢٧٠؛ هرمنوتِیک کتاب و سنّت، ص ١٧٠.

[٢]. رجوع شود به سخنرانِی عبدالکرِیم سروش در دانشگاه تورنتو کانادا، تارِیخ ٨/٦/١٣٨٩ ه‌.ش.

[٣]. حجاب در ترازو؛ مقالۀ حجاب در ترازوِی اخلاق، بخش: «حجاب در پرتو دستگاه اخلاقِی راس».

[٤]. سوره نساء (٤) آِیه ٣٤.