مبانِی اخلاق در آِیات و رواِیات - حسینی طهرانی‌، سید محمد حسین - الصفحة ١٨٧ - طهارت لازم جهت ادراک بطون قرآن و معارف الهی

می‌کنند و معرفتشان زیادتر می‌شود، تا اینکه یکی پس از دیگری اعمال را انجام می‌دهند. تمام این اعمالی که انسان انجام می‌دهد برای طهارت و برای تقرّب است، و تقرّب یعنی نزدیکی؛ آنچه انسان را از خدا دور می‌کند همین کثافاتی است که در نفوس انسان است.

حضرت سیّدالسّاجدین علیه السّلام می‌فرماید:

و إنّک لا تَحتَجبُ عن خلقک، ولکن تَحجُبُهم الأعمالُ دونَک؛[١] «خدایا، تو از بندگان خودت محجوب و پشت پرده نیستی؛ بلکه اعمال زشتشان تو را از آنها محجوب کرده است و پرده روی افکار آنها کشیده است.»

پس انسان با اعمال صالحه رفع حجب می‌کند و جلو می‌رود.

طهارت لازم جهت ادراک بطون قرآن و معارف الهی

در قرآن مجید داریم:

(لَا يَمَسُّهُۥٓ إلَّا ٱلمُطَهَّرُونَ) [٢] «قرآن را مسّ نمی‌کنند مگر افرادی که مطهّر باشند (یعنی پاکیزه شده باشند).»

همین‌طوری که مسّ آیات ظاهری قرآن بدون وضو و غسل جایز نیست، مسّ حقایق و بواطن قرآن هم بدون حصول طهارت ممکن نیست؛ (لَا يَمَسُّهُۥٓ) صیغۀ إخباریّه است، یعنی آن حقایق را نمی‌توانند مسّ کنند مگر اینکه از مطهّرون باشند.[٣]

حضرت سیّدالشّهدا علیه السّلام می‌فرماید:

إنّ کتابَ الله عزّوجلّ علیٰ أربعة أشیاءَ: علَی العبارة و الإشارة و اللّطائف و الحقائق؛ «کتاب خدا دارای چهار درجه است: یکی عبارت است و یکی اشارت است و یکی لطائف است و یکی حقایق است.»

فالعبارةُ للعوامّ و الإشارةُ للخواصّ و اللّطائفُ للأولیاء و الحقائقُ للأنبیاء؛[٤]

[١]. مصباح المتهجّد، ج ٢، ص ٥٨٣؛ إقبال الأعمال، ج ١، ص ٦٨، فرازی از دعای ابوحمزۀ ثمالی؛ با قدری اختلاف در مصادر.

[٢]. سوره واقعه (٥٦) آیه ٧٩.

[٣]. جهت اطّلاع بیشتر رجوع شود به المیزان، ج ١٩، ص ١٣٧؛ مفردات ألفاظ القرآن، ص ٥٢٥.

[٤]. جامع الأخبار، شعیری، ص ٤١.