می‌شود. یک وقت آدم را در آتش می‌اندازند، مثل پروانه که خودش را به شعله می‌زند و سوخته می‌شود و روحش با شعله معیّت پیدا می‌کند و بدنش می‌افتد، این حقّ‌الیقین می‌شود. انسان باید در معرفت خدا حقّ‌الیقین پیدا کند و مدام جلو برود و تمام حجاب‌ها را بریزد، و باید از تمام اسماء و صفات عبور کند و به مقام شهود ذات برسد و در آنجا فانی بشود؛ و تازه: «در ره عشق از آن سوی فنا صد خطر است!»[١]

النّاسُ کلُّهم هالکون إلّا العالمونَ؛ «همۀ مردم هالک‌اند مگر علما،»

و العالمون کلُّهم هالکون إلّا العاملونَ؛ «همۀ علما هالک‌اند مگر آنها که اهل عمل‌اند،»

و العاملون کلُّهم هالکون إلّا الموقنون؛ «آن کسانی که اهل عمل‌اند همه هلاک می‌شوند مگر آن کسانی که اهل یقین‌اند و عملشان به آنها یقین داده است،»

و الموقنون کلُّهم هالکون إلّا المُخلصون؛ «آن کسانی که اهل یقین‌اند (یقین درجات دارد) هلاک می‌شوند مگر آن کسانی که مخلص باشند و تمام کارهایشان براساس اخلاص باشد.»

و المُخلصونَ فی خَطرٍ عظیمٍ؛[٢] «تازه مخلص که شدند در خطر عظیمی هستند!»

باید از مخلص عبور کنند و فتحه را بر سر و روی تاج مبارک بگذارند و مخلَصش کنند؛ آن کسانی که مخلَص می‌شوند خیلی خوش به حال آنهاست که دیگر شیطان به آنها دستبردی ندارد و طمعش را هم از آنها می‌برد.[٣] آنها در جایی هستند که خیلی

[١]. دیوان حافظ، قزوینی، ص ٤٠٧، غزل ٣١٤.

[٢]. روضة المتّقین، ج ١٢، ص ١٤٦؛ مصباح الشّریعة، ص ٣٧؛ با قدری اختلاف در مصادر.

[٣]. سوره حجر (١٥) آیه ٣٩ و ٤٠: (قَالَ رَبّ بمَآ أَغوَيتَني لَأُزَيّنَنَّ لَهُم في ٱلأَرض وَ لَأُغويَنَّهُم أَجمَعينَ إلَّا عبَادَكَ منهُمُ ٱلمُخلَصينَ)؛

الله شناسی، ج ٣، ص ١٣١: «شيطان گفت: ”بار پروردگار من! در مقابل آنكه مرا إغوا كردى، من آنچه را كه در زمين است برايشان زينت مى‌دهم و من همگى آنان را اغواء خواهم نمود * مگر آن‌ بندگانت‌ را كه از آنها به خلوص رسيده‌اند و مخلَص شده‌اند!»

سوره ص (٣٨) آیه ٦٢ و ٦٣: (قَالَ فَبعزَّتكَ لَأُغويَنَّهُم أَجمَعينَ إلَّا عبَادَكَ منهُمُ ٱلمُخلَصينَ).