مناظره حیوانات با حکما
(١)
شرح حال مصنف
١ ص
(٢)
مقدمه مؤلف
١٣ ص
(٣)
در فضیلت و شرف انسان برجمیع حیوانات
١٥ ص
(٤)
فصل اول در آغاز مناظره
١٦ ص
(٥)
فصل دوم در جمع آمدن حیوانات و مشورت کردن با یکدیگر
١٩ ص
(٦)
فصل سوم در سخن گفتن حیوانات با یکدیگر و خبر یافتن از ملک جنیان
٢٤ ص
(٧)
سرگذشت یوز
٢٦ ص
(٨)
سرگذشت طوطی
٢٧ ص
(٩)
سرگذشت باز
٢٨ ص
(١٠)
سرگذشت ماهی
٢٩ ص
(١١)
سرگذشت مار
٣٠ ص
(١٢)
سرگذشت زنبور عسل
٣٣ ص
(١٣)
فصل چهارم در تدبیر کردن حیوانات و رسول فرستادن به حضرت ملک جنیان
٣٥ ص
(١٤)
فصل پنجم در مشورت کردن ملک جنّیان با ارکان دولت خود در کار حیوانات
٣٨ ص
(١٥)
فصل ششم در رسول فرستادن ملک جنیان نزد حیوانات و حاضر شدن ایشان
٤٤ ص
(١٦)
فصل هفتم در جمع آمدن مردم با حیوانات به درگاه مَلک جنّیان
٥١ ص
(١٧)
فصل هشتم در مناظره شتر با حکیم حجاز
٥٣ ص
(١٨)
فصل نهم در مناظره کردن مور با حکیم شام
٦١ ص
(١٩)
فصل دهم در مناظره روباه با حکیم ترک
٦٥ ص
(٢٠)
فصل یازدهم در مناظره کردن عنکبوت با حکیم روم
٧١ ص
(٢١)
فصل دوازدهم در مناظره کشف با حکیم عراق
٧٥ ص
(٢٢)
فصل سیزدهم در مناظره طاوس با حکیم هند
٨١ ص
(٢٣)
فصل چهاردهم در مناظره همای با حکیم خراسان
٨٥ ص
(٢٤)
خاتمه در تعلیقات و لغات مشکل
٩٥ ص

مناظره حیوانات با حکما - احمدی(بهمئی)، یعقوب - الصفحة ٩٢ - فصل چهاردهم در مناظره همای با حکیم خراسان

العادات» و آنچه از مجالس و محافل گفتی، در این آیه فکر کن که )كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَیهِمْ فَرِحُونَ([١].

توچه دانی که اصناف حیوانات هر کجا جمع آیند و جماعت طیور که در هوا صف برکشند، از معیشت چه مایه لذت یابند، یا چه تمتّع و تنعّم حاصل کنند و بهجت و سرور ایشان، خود در آن حال به چه غایت رسد؟ و مجالس و محافل شما، اگر چه پرمائده و فایده باشد؛ اما اکثر آن طریق جاهلیت و قانون رهبانیت اتفاق افتد، به خلاف مجالس حیوانات که جمعیت ایشان همه از برای تسبیح و طاعت باشد. در آن مجمع از هر یکی، جز ذکر عظمت و کبریای حق (جلّ و علا) صورت نبندد.

پس بر این همه حجت‌ها که تقریر کردی، یقین که حیوانات را بر شما فضیلتی است، نه شما را بر ایشان. و به این هنرها که برشمردی جهل و حماقت و ظلم و تعدی شما همگان را معلوم گشت.

حکیم عراق خاموش شد و بحث در اینجا به پایان رسید.



[١] . (هر دسته‌اى به آنچه نزدشان بود دل خوش كردند) مؤمنون/ ٥٣.