مناظره حیوانات با حکما
(١)
شرح حال مصنف
١ ص
(٢)
مقدمه مؤلف
١٣ ص
(٣)
در فضیلت و شرف انسان برجمیع حیوانات
١٥ ص
(٤)
فصل اول در آغاز مناظره
١٦ ص
(٥)
فصل دوم در جمع آمدن حیوانات و مشورت کردن با یکدیگر
١٩ ص
(٦)
فصل سوم در سخن گفتن حیوانات با یکدیگر و خبر یافتن از ملک جنیان
٢٤ ص
(٧)
سرگذشت یوز
٢٦ ص
(٨)
سرگذشت طوطی
٢٧ ص
(٩)
سرگذشت باز
٢٨ ص
(١٠)
سرگذشت ماهی
٢٩ ص
(١١)
سرگذشت مار
٣٠ ص
(١٢)
سرگذشت زنبور عسل
٣٣ ص
(١٣)
فصل چهارم در تدبیر کردن حیوانات و رسول فرستادن به حضرت ملک جنیان
٣٥ ص
(١٤)
فصل پنجم در مشورت کردن ملک جنّیان با ارکان دولت خود در کار حیوانات
٣٨ ص
(١٥)
فصل ششم در رسول فرستادن ملک جنیان نزد حیوانات و حاضر شدن ایشان
٤٤ ص
(١٦)
فصل هفتم در جمع آمدن مردم با حیوانات به درگاه مَلک جنّیان
٥١ ص
(١٧)
فصل هشتم در مناظره شتر با حکیم حجاز
٥٣ ص
(١٨)
فصل نهم در مناظره کردن مور با حکیم شام
٦١ ص
(١٩)
فصل دهم در مناظره روباه با حکیم ترک
٦٥ ص
(٢٠)
فصل یازدهم در مناظره کردن عنکبوت با حکیم روم
٧١ ص
(٢١)
فصل دوازدهم در مناظره کشف با حکیم عراق
٧٥ ص
(٢٢)
فصل سیزدهم در مناظره طاوس با حکیم هند
٨١ ص
(٢٣)
فصل چهاردهم در مناظره همای با حکیم خراسان
٨٥ ص
(٢٤)
خاتمه در تعلیقات و لغات مشکل
٩٥ ص

مناظره حیوانات با حکما - احمدی(بهمئی)، یعقوب - الصفحة ٩٣ - فصل چهاردهم در مناظره همای با حکیم خراسان

فصل سیزدهم

در مناظره طاوس با حکیم هند

شعر


روز ششم کین فلک حقّه باز
بار دگر لَعب نو آغاز کرد
پرده شب را چو به یکسو کشید


مهره خود را هم بربود باز
کارگهی بوالعجبی باز کرد
جام بلورین به کف آمد پدید

ملک با طبقه اعوان و جنود خود در مقام معلوم حاضر آمدند.

طاوسی از دور نشسته بود و بال و پر خود راست می‌کرد. ملک پرسید که آن مرغ خود آرای و مسافر رعنا نمای از کدام ناحیه رسیده است؟

گفتند: از حضرت سیمرغ رسالتی دارد.

طاوس چون دید سخن او می‌گویند، از کرانه صف آواز برکشید و گفت:

شعر


هر سخن کان نه حمد یزدانست
ابتدا چون به نام حق باشد
آنکه عقل از کمال معرفتش
هرچه هست اول اوست آنکه از اوست
بعد حمد خدای و نعت رسول
خسروا! گر تو را به طالع سعد
دل به دنیا مبند، پند اینست


بر سخنگوی جمله تاوانست
هر چه گویی خلاصه جانست
بر سر کوی عجز حیرانست
عقل سرگشته اینقدر دانست
محض توحید و عین ایمانست
یکی دو روز این جهان به فرمانست
تخم نیکی بکار که کار آنست