مناظره حیوانات با حکما
(١)
شرح حال مصنف
١ ص
(٢)
مقدمه مؤلف
١٣ ص
(٣)
در فضیلت و شرف انسان برجمیع حیوانات
١٥ ص
(٤)
فصل اول در آغاز مناظره
١٦ ص
(٥)
فصل دوم در جمع آمدن حیوانات و مشورت کردن با یکدیگر
١٩ ص
(٦)
فصل سوم در سخن گفتن حیوانات با یکدیگر و خبر یافتن از ملک جنیان
٢٤ ص
(٧)
سرگذشت یوز
٢٦ ص
(٨)
سرگذشت طوطی
٢٧ ص
(٩)
سرگذشت باز
٢٨ ص
(١٠)
سرگذشت ماهی
٢٩ ص
(١١)
سرگذشت مار
٣٠ ص
(١٢)
سرگذشت زنبور عسل
٣٣ ص
(١٣)
فصل چهارم در تدبیر کردن حیوانات و رسول فرستادن به حضرت ملک جنیان
٣٥ ص
(١٤)
فصل پنجم در مشورت کردن ملک جنّیان با ارکان دولت خود در کار حیوانات
٣٨ ص
(١٥)
فصل ششم در رسول فرستادن ملک جنیان نزد حیوانات و حاضر شدن ایشان
٤٤ ص
(١٦)
فصل هفتم در جمع آمدن مردم با حیوانات به درگاه مَلک جنّیان
٥١ ص
(١٧)
فصل هشتم در مناظره شتر با حکیم حجاز
٥٣ ص
(١٨)
فصل نهم در مناظره کردن مور با حکیم شام
٦١ ص
(١٩)
فصل دهم در مناظره روباه با حکیم ترک
٦٥ ص
(٢٠)
فصل یازدهم در مناظره کردن عنکبوت با حکیم روم
٧١ ص
(٢١)
فصل دوازدهم در مناظره کشف با حکیم عراق
٧٥ ص
(٢٢)
فصل سیزدهم در مناظره طاوس با حکیم هند
٨١ ص
(٢٣)
فصل چهاردهم در مناظره همای با حکیم خراسان
٨٥ ص
(٢٤)
خاتمه در تعلیقات و لغات مشکل
٩٥ ص

مناظره حیوانات با حکما - احمدی(بهمئی)، یعقوب - الصفحة ٧٣ - فصل یازدهم در مناظره کردن عنکبوت با حکیم روم

فصل نهم

در مناظره کردن مور با حکیم شام


چون آتش شب روان فرومُرد

کیخسرو روز چون عیان شد

نظم


خورشید سر از افق برآورد

عالم چو درفش[١] کاویان شد

ملک جنّیان با کوکبه خود که دبدبه ایشان به عیوق می‌رسید، خیمه به صحرا زد و خَدم و حَشم بر بساط خدمت حاضر آمدند و عام و خاص بر مائده احسان خود اجلاس فرمود، جنّ و انس را مسند و متکا متعیّن گشت، مور میان بسته درآمد و بی‌محابا[٢] با دست بر پایه تخت مَلک زد و گفت:


ثنا مر خدا را فزون از قیاس
خدایی که دانای راز همه ست
خرد گفت صد موی بشکافتم
جهاندار شاها به فرخنده رای
به جز در ره دین منه چشم و گوش


که هست او سزاوار حمد و سپاس
ز روز ازل کارساز همه ست
از این ره نه یک موی دریافتم
چو هستت سر دشمنان زیر پای
به دانش گرای و به انصاف کوش

ملک پرسید که این شخص ضعیف تنِ قوی سخن کیست؟ گفتند: رسولی است از قِبل حشرات و آورنده پیغام یعسوب است.


[١] . برق، فروغ، روشنی

[٢] . بی ملاحظه