مقدمه، حکم نصّ و حدیث را تتبّع نمودن از لوازم دین است و از شرایط اهل یقین، و نیز آن عداوت و غضب و عصبیت قدیم از نتیجه حمیّت بود و از رسوم جاهلیت در وجود آمده و آن نقار[١] وحشت اول تأثیر عادتی بودکه از غلبه کفر و نفاق بهم رسیده بود. بباید دانست که حق تعالی قبیله اوس و خزرج را در این معنی چه فرموده: )وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَیكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَینَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا([٢]

امروز بحمدالله تعالی ملک دادبخش را چون به نعمت اسلام و خلعت ایمان مشرّف و مکرّم گردانیده‌اند و نفس نفیس او به حسن تدبیر و کمال عقل ونور علم و وفور حکمت مزیّن و مهذّب گشته است، می‌باید که در این معنی محکمه عدل و انصاف بر وفق اشارت )كُونُوا قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ [٣](تفحّص احوال مظلومان بفرمایید و در مسند حکومت و سلطنت بر قانون حکم )إِنَّ اللَّهَ یأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسَانِ([٤] انصاف از همه ظالمان بستانید.

نظم

تو را کین همه عقل و دین داده اند
دلی ده تهی دست بیچاره را

نه از بهر بیداد کین داده اند
تو را دست و دل بهر این داده اند

[١] . کینه، عناد

[٢] . (نعمت خدا را درباره خود به ياد آريد آن گاه كه با هم دشمن بوديد پس ميان دل‌هاى شما الفت افكند، پس به نعمت او برادر يكديگر شديد) آل عمران/ ١٠٣.

[٣] . (پيوسته به عدالت قيام كنيد و براى خدا گواهى دهيد)نساء/ ١٣٥.

[٤] . (همانا خداوند به عدل و احسان و بخشش به خويشان فرمان مى‌دهد)نحل/ ٩٠.