در این گفتگو بودند که ناگاه همای از هوا درآمد و بر درختی بنشست. ملک را نظر بر او افتاد و گفت: این مرغ گشاده پر، چنین با زیب[١] و فرّ[٢] از کجا می‌رسد؟

گفتند: رسول عقاب است و او جانوری است که عزلت و قناعت مایه او و دولت و اقبال در سایه اوست.

چون آواز شاه به گوش همای رسید، در پای درخت آمد و دست به دعا برداشت و گفت: ملکا! پادشاها!

شعر

به حق آنکه ز تأثیر صنع بی‌قلمی
ز خاک، صورت زیبا ز آب، درّ لطیف
بدان اثر که از او یافت نه فلک جنبش
که شهریار جهان، دادبخش را تو بده

هزار نقش برآری ز نقش بوقلمون
ارادت تو نماید بامر کن فیکون
بدان نظرکه از او چار طبع راست سکون
سعادت دو جهانی و طالع میمون

حاضران حضرت شاه را معلوم است که بحث ما با این قوم به اطناب رسید و از هیچ وجه فضیلت خود را بحجّت قاطع اثبات نکردند و به دلیل واضح در بیان نیاوردند و مقرّر شد که همه ایشان به گزاف و لاف مرتبه فوقیت می‌زنند و به مشت، انگشت به حرف ما می‌نهند، اگرچه از روی صورت افعال و احوال خود را محلی نهاده‌اند و از راه رسم و عادت، نقشی انگیختند؛ اما بر ضمیر منیر و خاطر خطیر شاه پوشیده نیست که آن همه، باطل و نامسموع بود و در میزان تحقیق وزنی نداشت. توقع ما از کرم عمیم[٣] و التماس از

[١] . زینت و نیکویی و آرایش

[٢] . شأن، شوکت و رفعت و شکوه

[٣] . کامل