مناظره حیوانات با حکما
(١)
شرح حال مصنف
١ ص
(٢)
مقدمه مؤلف
١٣ ص
(٣)
در فضیلت و شرف انسان برجمیع حیوانات
١٥ ص
(٤)
فصل اول در آغاز مناظره
١٦ ص
(٥)
فصل دوم در جمع آمدن حیوانات و مشورت کردن با یکدیگر
١٩ ص
(٦)
فصل سوم در سخن گفتن حیوانات با یکدیگر و خبر یافتن از ملک جنیان
٢٤ ص
(٧)
سرگذشت یوز
٢٦ ص
(٨)
سرگذشت طوطی
٢٧ ص
(٩)
سرگذشت باز
٢٨ ص
(١٠)
سرگذشت ماهی
٢٩ ص
(١١)
سرگذشت مار
٣٠ ص
(١٢)
سرگذشت زنبور عسل
٣٣ ص
(١٣)
فصل چهارم در تدبیر کردن حیوانات و رسول فرستادن به حضرت ملک جنیان
٣٥ ص
(١٤)
فصل پنجم در مشورت کردن ملک جنّیان با ارکان دولت خود در کار حیوانات
٣٨ ص
(١٥)
فصل ششم در رسول فرستادن ملک جنیان نزد حیوانات و حاضر شدن ایشان
٤٤ ص
(١٦)
فصل هفتم در جمع آمدن مردم با حیوانات به درگاه مَلک جنّیان
٥١ ص
(١٧)
فصل هشتم در مناظره شتر با حکیم حجاز
٥٣ ص
(١٨)
فصل نهم در مناظره کردن مور با حکیم شام
٦١ ص
(١٩)
فصل دهم در مناظره روباه با حکیم ترک
٦٥ ص
(٢٠)
فصل یازدهم در مناظره کردن عنکبوت با حکیم روم
٧١ ص
(٢١)
فصل دوازدهم در مناظره کشف با حکیم عراق
٧٥ ص
(٢٢)
فصل سیزدهم در مناظره طاوس با حکیم هند
٨١ ص
(٢٣)
فصل چهاردهم در مناظره همای با حکیم خراسان
٨٥ ص
(٢٤)
خاتمه در تعلیقات و لغات مشکل
٩٥ ص

مناظره حیوانات با حکما - احمدی(بهمئی)، یعقوب - الصفحة ٥٠ - فصل ششم در رسول فرستادن ملک جنیان نزد حیوانات و حاضر شدن ایشان

فصل پنجم

در مشورت کردن ملک جنّیان با ارکان دولت خود در کار حیوانات

بعد از آن ملک دادبخش ارکان دولت و اعیان مملکت خود را طلب فرمود و حجّاب[١] و وزراء و نوّاب حاضر آمدند و روی به ایشان کرد، گفت: )هَلْ عِنْدَكُمْ مِنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوهُ لَنَا([٢] در این سخن که رسول بهائم تقریر کرد، هر خُرده که کوچک و بزرگ شما را در ضمیر می‌آید، مخفی نباید داشت.

از حجّاب او جوانی شیرین مقالی، پسندیده خصالی، خجسته منظری، شایسته محضری در گوشه صف ایستاده بود.

مثنوی


زمین بوسید وگفتا جاودان باش
فروزان از رخت انوار شاهی


به تخت شهریاری کامران باش[٣]
مطیع حکمت از مه تا به ماهی

رأی جهان‌آرای شاه را معلوم و مقرر و مفهوم و مصوّر است که بین« الجنّ و الانس» از عهد خلقت آدم(علیه السلام) الی یومنا هذا عداوت است که قاعده آن محکم شده و بغضیست جبلّی از طرفین اساس آن متمکن گشته. اگر ما را در تفحص و تدارک معاملتی که بنی آدم با حیوانات دارند، شروعی رود، نباید که بر نوعی دیگر حمل کنند و آن عداوت قدیم زیادت شود و نیز مجادله و مکالمه با حیوانات مهمله، در قضایای عقول ارباب بصیرت نوعیست از جنون و گفتگویی است لایعنی، مهتر عالم(صلی الله علیه و آله) فرموده


[١] . پرده داران

[٢] . (آيا نزد شما دانشى هست كه آن را براى ما آشكار كنيد؟) انعام/ ١٤٨.

[٣] . زبان بگشاد گفتا جاودان باش................ برفعت شهریار کامران باش