مناظره حیوانات با حکما
(١)
شرح حال مصنف
١ ص
(٢)
مقدمه مؤلف
١٣ ص
(٣)
در فضیلت و شرف انسان برجمیع حیوانات
١٥ ص
(٤)
فصل اول در آغاز مناظره
١٦ ص
(٥)
فصل دوم در جمع آمدن حیوانات و مشورت کردن با یکدیگر
١٩ ص
(٦)
فصل سوم در سخن گفتن حیوانات با یکدیگر و خبر یافتن از ملک جنیان
٢٤ ص
(٧)
سرگذشت یوز
٢٦ ص
(٨)
سرگذشت طوطی
٢٧ ص
(٩)
سرگذشت باز
٢٨ ص
(١٠)
سرگذشت ماهی
٢٩ ص
(١١)
سرگذشت مار
٣٠ ص
(١٢)
سرگذشت زنبور عسل
٣٣ ص
(١٣)
فصل چهارم در تدبیر کردن حیوانات و رسول فرستادن به حضرت ملک جنیان
٣٥ ص
(١٤)
فصل پنجم در مشورت کردن ملک جنّیان با ارکان دولت خود در کار حیوانات
٣٨ ص
(١٥)
فصل ششم در رسول فرستادن ملک جنیان نزد حیوانات و حاضر شدن ایشان
٤٤ ص
(١٦)
فصل هفتم در جمع آمدن مردم با حیوانات به درگاه مَلک جنّیان
٥١ ص
(١٧)
فصل هشتم در مناظره شتر با حکیم حجاز
٥٣ ص
(١٨)
فصل نهم در مناظره کردن مور با حکیم شام
٦١ ص
(١٩)
فصل دهم در مناظره روباه با حکیم ترک
٦٥ ص
(٢٠)
فصل یازدهم در مناظره کردن عنکبوت با حکیم روم
٧١ ص
(٢١)
فصل دوازدهم در مناظره کشف با حکیم عراق
٧٥ ص
(٢٢)
فصل سیزدهم در مناظره طاوس با حکیم هند
٨١ ص
(٢٣)
فصل چهاردهم در مناظره همای با حکیم خراسان
٨٥ ص
(٢٤)
خاتمه در تعلیقات و لغات مشکل
٩٥ ص

مناظره حیوانات با حکما - احمدی(بهمئی)، یعقوب - الصفحة ١٠٨

ابواحمد مهرجانی ٤- عوفی ٥- زیدبن رفاعه، حتما جزو نویسندگان این کتاب بوده اند. در نقل های دیگر تالیف این رسائل به "احمدبن عبدالله" و "مسلمه مجریطی" و دیگران، نسبت می دهند. مجریطی کسی است که برای اولین بار، رسائل را به «اندلس» برده است. ادعای این گروه اینست که به همه کلیات دانش ها احاطه ندارند و آنچه که در رسائل آورده اند و یا خود به آنها پی برده اند، همه برگرفته از کتب حکما و پیشینیان در هنرهای علمی است و علوم و اسرار قانونهای الهی را از جانشینان پیامبران و یاران آنها اخذ کرده اند.

اذا ضاقت بکم الارض فسیحوا : ص ١٩ س ١

قال الحموی فی معجم البلدان

ابو نجیب، شداد بن ابراهیم بن حسن جزرى ملقب به «طاهر» از شعراى اهل بیت است که در رشته هاى مختلف شعر به نظم گهر پرداخته و بر شاخسار سخن سرود شادى ساز کرده، با احساسى رقیق و عباراتى رشیق و مضامین ژرف و عمیق. اشعار آبدارش در دیوانى گرد آمده است. ابن شهر آشوب در «معالم العلماء» گوید: از شعراء با شهامت اهل بیت است که بى پروا از فتنه دشمنان، نداى ولایت در داده و به ستایش این خاندان زبان گشاده است. و در «معجم الادباء» ج ٤ ص ٢٦١ گوید: از شعراء عضد الدوله فرزند بویه است مهلبى را هم ثنا گفته: شعرش دقیق و اسلوبش لطیف بود. در سال ٤٠١ در گذشته از جمله شعر او:


بلاد الله واسعة الفضاء
فقل للقاعدين على هوان


و رزق الله في الدنيا فسيح
إذا ضاقت بكم أرض فسيحوا

ترجمه:

سرزمین خدا وسیع و گسترده است و روزی دنیا نیز هم.