مناظره حیوانات با حکما - احمدی(بهمئی)، یعقوب - الصفحة ١٠٤

همای گفت: این خلعت گرانمایه و این مرتبه بلندپایه وجود ذهنی راست یا وجود عینی؟.

حکیم خراسان گفت: اگر معلوم کنی، این حالتی است که بعد از ولادت ثانی روی نماید و آن هر دو مرتبه وجود را در شعشه و انوار وجود حقیقی محو کنند.

همای گفت: این سخن را حجتی باید معقول یا منقول!

حکیم خراسان گفت: در این مسئله عقل را مدخلی نیست؛ زیرا که این اشارت ورای طور عقل است و عقل اینجا صفت جبرئیل دارد که «لو دنوتُ انملة لاحرقتُ»[١].

همای گفت: حجت منقول چه داری؟

حکیم خراسان گفت: حدیث ربّانی است که از حضرت رسالت(صلی الله علیه وآله) به اسناد درست رسیده است. قوله تعالی: «لایزال عبدی یتقرب الیَّ بالنَّوافل مخلصاً لی حتی احبَّه فاذا احببتُه کنتَ له سمعه الَّذی یَسمعُ به و بَصرهُ الَّذی یَبصُرُ به و یَدهُ الَّذی یَبطِشُ به اِن سأَلنی أعطیتُه و اِن استَعاذَنی اَعِذتُه»[٢].

همای گفت: از این معنی در کلام الله هیچ ذکری هست؟

[١] . اگر به اندازه بند انگشتی نزیک می‌شدم سوخته بودم.بحارالانوار، ج ١٨، ص ٣٨٢، باب اثبات المعراج، ح ٨٥

[٢]. (در اين حديث قدسي خداوند مي‌فرمايد: بنده‌هاي من مي‌توانند تدريجاً به من نزديك شوند. به چه وسيله‌اي؟ با انجام كارهاي مستحب. آن قدر به من نزديك مي‌شود تا حالتي پيدا مي‌كند كه من چشم و گوشش و دستش مي‌شوم. كاري كه مي‌خواهد انجام بدهد من برايش انجام مي‌دهم، چيزي كه مي‌خواهد ببيند، من مي‌بينم. تعبير خيلي عجيبي است. سپس مي‌فرمايد: «إن سألني أعطيته و إن استعاذني أعذته»؛ اگر دعا كند اجابت مي‌كنم و اگر چيزي از من بخواهد به او مي‌دهم. )ارشاد القلوب، ج ١، ص ٩١.