ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٩٣ - ٣ كمبود آب شيرين
از كشتى براى حمل يخهاى قطبى، به كشورشان اقدام مىنمايند كه ابتدا ممكن است بر سر حمل يخها و يخچالهاى قطبى رقابت منفى يا حتّى جنگ رخ دهد. در شكل دوم، يعنى تأثيرگذارى به روش غيرمستقيم، تغييرات پديد آمده در حوزه محيطزيست، ابتدا آثار اجتماعى، اقتصادى و سياسى آن شكل گرفته است كه هريك، زمينه بروز نزاع و جنگ داخلى يا خارجى را فراهم مىنمايد.
تهديدات زيستمحيطى جهانى
آسيبهاى زيستمحيطى عمده كه در اين بخش، به آنها اشاره مىشود، داراى محدودهاى فرامرزى بوده و مستلزم تفاهم و همكارى بين كشورها براى حلّ آنها هستند.[١]
١. گرم شدن كره زمين (اثر گلخانهاى):
مصرف سوختهاى فسيلى موجب ايجاد دىاكسيد كربن و گازهاى ديگر مىگردد. تجمّع بيش از حدّ اين گازها در جوّ زمين، با ايجاد لايه ضخيمى از گاز، مانند پوشش پلاستيكى گلخانهها، از بازگشت حرارت تابش خورشيد به فضا جلوگيرى كرده و گرما را در نزديكى سطح زمين نگه مىدارد و همانند گلخانه باعث گرم شدن هواى زمين مىگردد. اين تغييرات گسترده آب و هوايى سبب بروز خشكسالى، سيل و طوفانهاى شديد مىشود. همچنين افزايش سرعت ذوب يخهاى قطبى باعث بالا آمدن آب درياها و اقيانوسها و به زير آب رفتن بسيارى از مناطق ساحلى و ارضى مستعدّ خواهد شد.
٢. كاهش لايه اوزن:
نگرانى عمده زيستمحيطى با تأثيرات فرامرزى، آسيبديدگى لايه حفاظتى اوزن در اطراف جوّ زمين است. لايه اوزن با جذب اشعه ماوراى بنفش، زمين و موجودات زنده را از تشعشات زيانآور محافظت مىكند. تركيب گازى كلروفلوئوروكربن كه در صنايع كاربرد دارد، تأثير كاهندهاى بر ضخامت لايه ازون داشته و حتّى باعث ايجاد شكاف در اين لايه گرديده است.
٣. كمبود آب شيرين
بيش از ٤٠% از كشورهاى دنيا، به دلايلى چون رشد جمعيت، توسعه كشاورزى و آبيارى، آلودگى منابع آب سطحى و زيرسطحى و استفادههاى صنعتى، با مشكل كمآبى رو به رو هستند. نياز به آب، هر ساله حدود ٢/ ٣% افزايش مىيابد. حاكميت بر منابع آبى، يكى از موضوعات مهمّ ژئوپلتيكى امروز جهان به شمار مىآيد. حركت آب به عنوان يك منبع طبيعى سيّال و گذر آن از مرزهاى قراردادى كشورها، موجب ايجاد اين حسّاسيت گرديده است؛ به عنوان مثال، در نقاطى كه رودهاى بزرگ از چند كشور همسايه مىگذرند، تأثير كاركرد كشورهاى بالادست رود، بر كيفيت آب و ميزان برداشت از آن يا ذخاير طبيعى موجود در آن، موضوعى است كه همواره مناقشه برانگيز است. رود