ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٨ - اسلام و نياز به نگاه استراتژيك به مسئله جمعيت
اسلام و نياز به نگاه استراتژيك به مسئله جمعيت
مسلمانان كه امروز، دومين جمعيت دينى جهان را تشكيل مىدهند و حدود ٦. ١ ميليارد نفر تقريب زده مىشوند، ابتدا در زمان طارقبن زياد و حدود سال ٧٢٠ ميلادى بود كه به خاك سرزمين اروپا قدم نهادند و به فتح آنجا نائل شدند. در آن زمان، جمعيت اين گروه بسيار كم بود و در حدّ و حدود يك سپاه جنگى بود و نيز در ميان مسلمانان ابتدا غيرعربها موفّق به ورود به اروپا شدند؛ امّا ديرى نپاييد كه مسلمانان با فتوحات خود، كم كم به قلب اروپا و شمال آفريقا نفوذ كردند و حوزه تمدّنى و حكومتى خود را گسترش دادند. بدين ترتيب جمعيت حاضر مسلمانان در آن زمان، درون سرزمينهاى غربى بيشتر شد. حتّى تا جايى پيش رفت كه اسلام حكومت و قدرت اوّل منطقه آسياى ميانه و اروپا شد. از ديگر دوران قابل توجّه در اسلام، دوران جنگهاى صليبى بود كه در آن، جنگهاى بسيار زياد و طولانى و متعدّدى بين جبهههاى مختلف شكل گرفت. اين نبردها و نزاعها و جنگها يكى از مهمترين مسائل را در آن زمان، يعنى جبران جمعيت از دست رفته مطرح مىكرد و آن را جزو اولويتهاى حكومت اسلامى در حال جنگ قرار مىداد. اكثر جمعيت كشته شده در آن زمان را مردان تشكيل مىدادند و- شايد يكى از مهمترين دلايل اجازه زوجيّت متعدّد به مردان همين باشد- از اين رو مىبايست جمعيت از دست رفته با زاد و ولد و افزايش جمعيت براى آينده نزديك، جبران شود. اين يكى از دلايل ضرورت ديد استراتژيك به مسئله جمعيت در اسلام است.
حال، كمى به بررسى آمارى جمعيت مسلمانان در نقاط مختلف جهان مىپردازيم. همانطور كه در گفتار بالا هم اشاره شد، مسلمانان كه در حال حاضر، پس از مسيحيان كه حدود ٣١% از جمعيت جهان را تشكيل مىدهند، با تقريب ٢٣% دومين جمعيت دينى جهان را شكل داده و بيش از ٦. ١ ميليارد نفر برآورد جمعيتى مىشوند. از آن جهت كه تعداد زيادى از مسلمانان در كشورهايى زندگى مىكنند كه از سيستم آمارگيرى و مديريت جمعيت درستى بهره نمىبرند و نيز به دليل وجود گروههاى جدايىطلب، خاندانهاى متعصّب و دلايل ديگر نمىتوان آمار دقيق و صحيحى از جمعيت آنان به دست آورد.
در اين ميان، دو مذهب تشيّع و تسنّن اصلىترين مذاهب دين اسلام به شمار مىآيند. مسلمانانى كه به مذهب تسنّن معتقدند حدود ٨٧ تا ٩٠% جمعيت مسلمانان را تشكيل مىدهند و مسلمانان شيعه حدود ١٣ تا ١٠% اين جمعيت را شامل مىشوند. در ميان كشورهاى متعدد آسيايى و آفريقايى كه اكثر جمعيت مسلمانان را در خود جاى داده است، جمعيت شيعيان تنها در چهار كشور بيشترين ميزان را در خود جاى دادهاند: اين چهار كشور عبارتند از «ايران»، «پاكستان»، «هند» و «عراق».
امّا از نظر پراكندگى جمعيت مسلمانان در كشورهاى مختلف، از پرجمعيتترين كشورها مىتوان به «اندونزى» با حدود ٢٢٠ ميليون مسلمان، «پاكستان» با ١٧٥ ميليون، «هند» با ١٦٠ ميليون، «بنگلادش» با ١٤٥ ميليون، «مصر» و «نيجريه» با ٧٨ ميليون و همينطور ايران و «تركيه» با حدود ٧٣ ميليون پرتراكمترين كشورها از نظر تعداد نفرات مسلمان مىباشند. همچنين از بعد منطقهاى، آسياى شرقى و حوزه اقيانوس آرام حدود ٩٥٠ ميليون نفر، ٣١٥ ميليون نيز در آسياى غربى يا همان خاور ميانه و شمال افريقا، در منطقه صحراى افريقا ٢٤٠ ميليون، اروپا ٣٨ ميليون و امريكا ٥ ميليون