آيه مباهله يكى از جلوه‌هاى خاصّ اصحاب كساء در آيات نورانى قرآن كريم است كه در اين مقاله گوشه‌اى از اين تجلّيات را با بهره‌گيرى از احاديث معتبر و مستند پيشوايان معصوم (ع) ثبت مى‌كنيم.

واژه مباهله‌

مباهله از ريشه «بهل» مى‌باشد و بهل در اصل به معناى رها كردن، وانهادن و ترك نمودن است.[١]

«بُهلَه» و «بَهْلَه» به معناى لعنت كردن است، بَهَلَهُ: لَعَنَهُ، بَهْلَة الله: لَعنةُاللهِ.[٢]

«أبتِهال» از باب افتعال به معناى تضرّع و تلاش در دعا است.[٣]

«مباهَلَه» از باب مفاعله به معناى «مُلاعَنَه» يعنى: دو نفر، يا دو گروه در يك موضوع مورد اختلاف، با يكديگر اجتماع كنند و از خدا بخواهند كه لعنت خود را بر شخص يا گروه ستمگر قرار دهد.[٤]

نيايشگرى كه جز خدا همه چيز را فرو نهاده، با يك اخلاص فقط به خدا توجّه مى‌كند، نيايش او را «ابتهال» گويند.

دو طرف متخاصم پس از مباهله، يكديگر را يله و رها كرده در معرض لعنت خدا قرار مى‌دهند.

شخصى كه از كسى بيزارى جسته، او را مورد لعن قرار مى‌دهد، او را وانهاده، به حال خود ترك مى‌كند.[٥]

آيه مباهله‌

آيه ٦١ سوره مبارك آل عمران به «آيه مباهله» معروف است، زيرا در اين آيه، پيامبر اكرم (ص) مأموريت يافته كه با نصاراى نجران مباهله كند:

«پس هر كه در اين [باره‌] پس از دانشى كه تو را [حاصل‌] آمده با تو محاجّه كند، بگو: بياييد پسرانمان و پسرانتان و زنانمان و زنانتان و ما خويشان نزديك و شما خويشان نزديك خود را فرا خوانيم. سپس مباهله كنيم و لعنت خدا را بر دروغگويان قرار دهيم.»[٦]

جايگاه نجران‌

سرزمين «نجران» در نقطه مرزى «حجاز» و «يمن» و تنها پايگاه نصارا در منطقه حجاز بود.

يك مبلّغ راستين مسيحيّت به نام عبدالله تامر اهالى نجران را به آيين مسيحيّت دعوت كرد، در طول زمان، اكثريت اهل نجران به كيش مسيحيّت درآمدند و نجران با ٧٣ دهكده تابع خود به صورت پايگاه مسيحيّت درآمد.

پادشاه ستمگر نجران آنان را به رها كردن آيين مسيحيّت و بازگشت به آيين يهود دعوت كرد، نصاراى نجران از پذيرش آن امتناع كردند و در آيين خود پابرجا ماندند.

پادشاه ستم پيشه گودالى كنده در آن آتش افروخته، پايمردان در آيين مسيحيّت را در آن گودال انداخته، طعمه حريق نمود.

تعداد اين افراد را ياقوت ٢٠٠٠٠ نفر ثبت كرده است.[٧] از اين واقعه دلخراش در قرآن كريم به عنوان «اصحاب اخدُود»، يعنى شكنجه‌گران گودال آتش ياد شده است.[٨]

مشروح اين جنايت در همه كتب تفسيرى آمده است.[٩]