«السّلام عليك يا دين الله القويم و صراطه المستقيم. السّلام عليك أيّها النباء العظيم الذى هم فيه مختلفون و عنه يسئلون، السّلام عليك يا اميرالمؤمنين؛[١] سلام بر تو اى دين پابرجاى خدا و راه راست او، سلام بر تو، اى همان خبر بزرگ كه آنان درباره او اختلاف كردند و از او بازپرسى مى‌شوند؛ سلام بر تو اى اميرمؤمنان.»

يكى از اعمال روز غدير، زيارت اميرمؤمنان، على (ع) است. امام رضا (ع) در اين باره به يار وفادار خود، احمد بن محمّد بن ابى نصر بزنظى چنين سفارش مى‌كند:

«اى فرزند ابونصر، هر كجا بودى در روز غدير كنار قبر اميرمؤمنان (ع) حاضر شو! همانا خداوند در اين روز گناه شصت سال مرد و زن مؤمن را مى‌آمرزد. به درستى كه پروردگار در اين روز دو برابر آنچه در ماه رمضان، شب قدر و شب عيد فطر [از آتش جهنّم‌] آزاد مى‌كند، [از عذاب‌] مى‌رهاند.»[٢]

با توجّه به اهمّيت زيارت مولا على (ع) در روز غدير، در اين مقاله يكى از زيارت‌هاى مخصوص اين روز را بررسى مى‌كنيم.

دعاها و زيارت‌هاى نقل شده از معصومان (ع) گنجينه‌هاى بى‌بديل معارف اعتقادى و اخلاقى اسلام ناب محمّدى هستند و طالبان معرفت و معنويت با بهره‌گيرى از اين گنجينه‌ها به ناب‌ترين و ارزشمندترين گوهرهاى دين دست مى‌يابند.

يكى از اين گنجينه‌هاى ارزشمند، «زيارت اميرالمومنين (ع) در روز غدير» است كه از امام هادى (ع) نقل شده است.

علّامه مجلسى (ره) زيارت ياد شده را به نقل از شيخ مفيد (ره) درباره «زيارت‌هاى مختص به روزها و شب‌هاى معيّن» آورده‌[٣] و شيخ عبّاس قمى (ره) نيز آن را در ابتداى «زيارات مخصوص حضرت اميرالمؤمنين (ع)» نقل كرده است و درباره‌اش مى‌نويسد:

دوم زيارتى است كه به سندهاى معتبر از حضرت امام على نقى (ع) نقل شده كه زيارت كردند حضرت اميرالمؤمنين (ع) را به آن، در روز غدير، در سالى كه معتصم آن حضرت را طلبيده بود و ....[٤]

او در پايان نقل اين زيارت نيز چنين اضافه مى‌كند:

ما در كتاب هديّة الزائرين اشاره كرديم به سند اين زيارت و آنكه اين زيارت را در هر روز از نزديك و دور مى‌شود خواند و اين فايده جليله‌اى است كه البتّه راغبان در عبادت و شائقان زيارت حضرت شاه ولايت (ع) آن را غنيمت خواهند شمرد.[٥]

زيارت ياد شده با سلام به حضرت محمّد (ص) آغاز مى‌شود و با چند سلام دلنشين به اميرمؤمنان على (ع) ادامه مى‌يابد. در يكى از اين سلام‌ها اين‌گونه مى‌خوانيم:

«السّلام عليك يا اميرالمؤمنين، امنت بالله و هم مشركون و صدّقت بالحقّ و هم مكذّبون و جاهدت و هم محجمون و عبدت الله مخلصاً له الدّين، صابراً مُحتسباً حتّى اتيك اليقين، ألا لعنة الله على الظالمين؛[٦] سلام بر تو اى اميرمؤمنان. به خدا ايمان آوردى؛ در حالى كه آنها هنوز مشرك بودند و حق را تصديق كردى؛ در حالى كه آنها هنوز تكذيب مى‌كردند و جهاد كردى؛ در حالى كه آنها سر باز مى‌زدند و خدا را از روى اخلاص در دين و با بردبارى و شكيبايى عبادت كردى تا به يقين رسيدى. لعنت خدا بر ستمگران باد».

مهم‌ترين ويژگى‌هاى اين زيارت را مى‌توان اين‌گونه برشمرد:

١. بيان آيات نازل شده در شأن اميرمؤمنان (ع)

در سراسر زيارت ياد شده به مناسبت بيان فضائل اميرمؤمنان (ع) و نقل رويدادهاى گوناگون صدر اسلام، به آياتى كه در شأن آن حضرت نازل شده است، اشاره مى‌شود. به همين دليل، با خواندن اين زيارت، جلوه‌هاى گوناگون شخصيت بى‌نظير امام‌على (ع) و جايگاه ايشان در قرآن كريم بر زائر آشكار و عشق و ارادت او به آن امام همام افزون مى‌شود.

برخى آياتى كه در اين زيارت به آنها اشاره شده به اين شرح است:

١. سوره توبه (٩)، آيات ١١١ و ١١٢؛

٢. سوره انعام (٦)، آيه ١٥٣؛