با توجه به آنچه در مورد فطرى بودن اعتقاد به ظهور منجى گفته شد، رواج اعتقاد به مهدى، در دوره‌هاى اغتشاش و عدم امنيت مذهبى و سياسى، نه تنها ترديدى در اصل مهدويّت ايجاد نمى‌كند بلكه تاكيد ديگرى بر فطرى بودن آن است، زيرا امور فطرى هنگامى ظهور و بروز پيدا مى‌كنند كه انسان با مشكلات و مصائب شديدى روبه‌رو مى‌گردد. در آن هنگام كه كشتى آسيب ديده در دل درياى طوفانى دچار امواج مى‌شود مسافران كشتى هر لحظه خود را در ورطه غرق شدن مى‌بينند، براساس فطرت، ناخودآگاه متوسل به يك نجات‌دهنده مى‌شوند كه مى‌تواند آنها را نجات دهد و شروع به دعا براى نجات خود مى‌نمايند. در صحنه اجتماعى نيز هرگاه امنيت و عدالت در جامعه دستخوش آسيب گردد همان يادآورى فطرى باعث مى‌شود افراد جامعه به وجود منجى كه مى‌تواند امنيت و عدالت را برقرار كند، متوسل گردند و انتظار ظهور چنين شخصى را در دل بپرورانند.

البته در چنين مواقعى همواره افرادى وجود دارند كه بنابر دلايل مختلف مانند حسّ جاه‌طلبى، دخالت بيگانگان يا حتى انگيزه اصلاح اجتماعى، خود را به نام همان منجى موعود مى‌نامند، و مقام وى را مدّعى مى‌شوند. در حقيقت هنگامى كالاى تقلبى رواج پيدا مى‌كند كه نوع اصيل آن نيز وجود داشته باشد. و اگر طلايى وجود نداشت كسى نيز به عرضه طلاى تقلبى اقدام نمى‌كرد. بديهى است كه از نظر شيعيان تمامى ادّعا كنندگان ذكر شده در مقالات بريتانيكا غير واقعى و دروغين مى‌باشند، زيرا همگى آنها علاوه بر نداشتن علايم امامت، نتوانستند به صورت جهانى به گسترش عدالت اقدام نمايند.

نويسنده مقاله بريتانيكا مدّعى است كه قرآن، كتاب مقدّس اسلامى اشاره‌اى به او يعنى مهدى (ع) ندارد و به هيچ حديث قابل اعتمادى، يعنى گفته منسوب به محمد (ص) نيز در مورد مهدى نمى‌توان اشاره كرد!!

مراجعه به برخى آيات قرآن بطلان اين ادّعا را نشان مى‌دهد، كه از جمله مى‌توان به آيات ذيل توجه نمود: به صراحت اين آيات دين اسلام به رغم خواسته كافران و مشركان بايد بر تمام اديان جهان چيره شود و اين هدف و اراده خداى متعال است. بايد از مدّعيان پرسيد آيا تاكنون چنين اتفاقى در جهان افتاده است؟ و اسلام بر همه اديان غالب و چيره گشته يا هنوز بايد براى تحقق اين فرموده خداى متعال در انتظار بود و چشم به راه آن كس كه رسول خدا (ص) به وى بشارت داده، كه اين كار به دست تواناى او انجام خواهد شد.

انسان در شگفت مى‌شود كه چگونه حقايق ناديده انگاشته شده و افرادى كه گويا از همان مصاديق بارز مخالفان در آيات فوق هستند به كتمان يكى از برجسته‌ترين و بارزترين عقايد اسلامى كه توسط رسول خدا بيان شد، پرداخته‌اند. روايات منقول از رسول خدا (ص) در امر قيام مهدى (ع) از منابع سنى و شيعى، افزون بر صدها حديث است كه در صدها كتاب و اثر آمده است.

قيام حجّت حق در آخرالزّمان تا آنجا قطعى است كه اهل سنّت از رسول خدا (ص) نقل كرده‌اند كه فرمود: «هر كس قيام مهدى را انكار كند همانا بر آنچه بر محمد نازل شده، كفر ورزيده است.»

روايات انبوهى كه بسيارى از آنها فوق حدّ تواتراند از طريق اهل سنت در قيام مهدى (ع) از سوى رسول خدا (ص) نقل شده كه از آن جمله است: «اگر از عمر جهان جز يك روز باقى نمانده باشد خداوند بزرگ آن روز را طولانى خواهد كرد تا اينكه برانگيزد در آن روز مردى را از فرزندانم كه نام او نام من است.»[١]

«مهدى حق است و او از فرزندان فاطمه (س) است.»

در مجلّدات اوّل و دوم از دوره پنج جلدى «معجم احاديث الامام المهدى» بيش از پانصد و چهل حديث به نقل از رسول خدا (ص) آمده است كه بيشتر آنها از طريق اهل سنت روايت شده است. منابع و مآخذ اين دو مجلد، ٤٠٨ كتاب و رساله مى‌باشد كه حدود بيست اثر از آنها از شيعه و همگى مآخذ ديگر از اهل سنت است. در اين آثار انبوه ويژگى‌هاى فروانى از مهدى (ع) و قيام و نهضت جهانى او ترسيم شده است.

نكته مهم‌تر آنكه امر قيام مهدى در آخرالزمان تا آن پايه قطعى بوده كه اهل سنت آثار مستقل در موضوع مهدى و قيام او نگاشته‌اند. از جمله در خلال «كتاب‌نامه امام مهدى (ع)» نوشته على اكبر مهدى‌پور كه بيش از دو هزار اثر تأليف شده در باب مهدويّت را معرفى نموده، هفتاد نوشته مستقل از اهل سنّت نيز شناسانده شده است. همچنين مؤلف اين اثر، در مقدمه خود مى‌نويسد: «هم اكنون بيش از يك‌صد جلد كتاب مستقل، از علماى اهل سنت در دست داريم كه پيرامون آن موعود جهانى، نگارش يافته است.»[٢]

پى‌نوشت‌ها:

١.orthodox .

[٢]. امام مهدى حماسه‌اى از نور، صص ١٣- ١٤.

[٣]. ر. ك: همان.

[٤]. تفسيرالبرهان، ج ٢، ص ٤٧، ذيل آيه ١٧٢، سوره اعراف.

[٥]. براى مصادر فراوان ديگر، رك: مدرك ياد شده، صص ١٥- ٤٦، بحار الانوار، ج ٢٥، صص ١- ٣٦.

٦. سوره توبه (٩)، آيه ٣٣.

٧. سوره فتح (٤٨)، آيه ٢٨.

٨. سوره صف (٦١)، آيه ٨.

٩. احقاق الحق، ج ١٣، ص ٢١٣، به نقل از ابن‌حجر عسقلانى در لسان الميزان، ج ٥ ص ١٣٠، چاپ حيدرآباد.

[١٠]. معجم احاديث الامام المهدى، ج ١، صص ١٤٢- ١٤٣، به نقل از يازده اثر از اهل سنت.

١١. همان، ج ١، ص ١٣٦- ١٤١، به نقل از ٥٠ كتاب از اهل سنت كه برخى از آنها، صحاح و مسندهاى ايشان است.

[١٢]. همان، ج ١، ص ٩؛ ج ٢، صص، ٨٢٨- ٨٢٩.

١٣. براى خصوصيات چاپى آثار همانند ديگر ر. ك: همان، ج ٢، صص ٤٦- ٤٩.