ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٥ - نخستين دايرةالمعارف موعود آخرالزّمان
- پى مىبرد.
هر يك از مجلدات اين اثر به ترتيب حرف اوّل عناوين كتابها، تنظيم شده و در برگيرنده اطلاعات تفصيلى كليه آثارى است كه تا پايان سال ١٣٨٣ تأليف و منتشر شدهاند با وجود اين امكان دارد اثر يا آثارى از دسترس نگاه ما دور مانده باشند كه در اين صورت در مجلدات پايانى و در مراحل تكميلى بررسى و به كلّ اثر افزوده خواهد شد.
هر مراجعهكنندهاى در بدو امر و با ملاحظه صفحات پايانى اين اثر، خود را مواجه با بيش از هزار نمايه مىبيند كه بىگمان هنگام ارائه ساير مجلدات ممكن است به عددى به مراتب بزرگتر از اين بينجامد. در واقع گستره موضوعات موجود در منابع، باعث بسط دايره نمايهها است.
بيان اين نكته ضرورى است كه موضوع «مهدويّت» و منجىگرايى، همواره مطمح نظر عموم فرق، ملل و نحل واقع شده و جمع شايان توجهى از اين آثار كه به زبان فارسى يا عربى تأليف و منتشر شدهاند، حامل دريافتهاى مخصوص فرق و ملل مختلف نيز هست. بىگمان، دورى گزيدن و حذف اين آثار، از دايره تحقيق و تفحص هيچ محقّق و پژوهشگرى، پسنديده نيست با اين حال براى حفظ شأن و حيثيت اثرى كه به نام مبارك حضرت ولىعصر (ع) منتشر مىشود از معرفى و درج منابع و كتب ضاله پرهيز شده است. ليكن كليه آثارى كه در آنها مؤلفان به نقد و بررسى آراء مضلين و شناسايى آسيبها و تهديدها و طرح آنها مبادرت ورزيدهاند در اين اثر معرفى شدهاند.
شيوه به كار رفته در مأخذشناسى جامع مهدوى و ساختار تدوين عناوين و همچنين تنظيم نمايهها و موضوعات، آن را از كليه آثار رايج و مشابه متفاوت و متمايز مىسازد. مهمترين نكته دراينباره دورى گزيدن از روشهاى مرسوم در طبقهبندى اطلاعات و منابع است، زيرا روشهاى معمول طبقهبندى علوم جديد غربى و ردهبندى متكى به نظامهاى ديويى و كنگره در خود و با خود نگرشى را منتقل مىسازد كه اساساً متفاوت با نگرش كلى حوزه علوم دينى درباره هستى و انسان است؛ ولى متأسفانه، غالب پژوهشگران حاضر و فعّال در شرق اسلامى، هنگام تأليف آثار و طبقهبندى منابع، خود را ملزم و متعهد به مراعات اين شيوهها كردهاند.
اگرچه ارائه نظامنامهاى متفاوت و مبتنى بر دريافت دينى براى طبقهبندى علوم و منابع در حوزه فرهنگ اسلامى بر عهده اين اثر، يعنى مأخذشناسى جامع مهدوى نيست؛ ليكن، به عنوان مقدمه و پيش درآمد، خود را متعهد به دورى گزيدن از قالبهاى مرسوم- كه سزاوار نقد هستند- دانستهايم و با به كارگيرى شيوهاى متفاوت در نمايهسازى، سعى در برداشتن گام اوّل به سوى ايجاد يك تحوّل اساسى در اين امر كردهايم خود همين مجموعه نيز مىتواند بسيارى از مراجعهكنندگان را در اتّخاذ اين شيوه، دستيابى به مجموعهاى از نمايهها با ارتباط معنادار و تنظيم صورتبندى جديدى در تحقيق و حتى تتبع يارى دهد.
تاكنون هفت جلد از اين مجموعه منتشر شده و قرار است كتابهايى كه پس از انتشار اين مجموعه تهيه شدهاند در مجلّدى به عنوان ضميمه بيايد.
جلد هشتم و نهم دايرةالمعارف موعود آخرالزمان عهدهدار انتشار زندگىنامه و اطلاعات جامع از افرادى است كه در طول اين قرنها دست به قلم برده و نام و ياد امام عصر (ع) را زنده نگاه داشتهاند. بخش عمدهاى از مطالب و مستندات فرهنگ جامع مؤلفان مهدوى تاكنون گردآورى شده كه پس از جمعبندى به زودى به مخاطبان موعود ارائه خواهد شد.
لازم به ذكر است كه دايرةالمعارف موعود آخرالزّمان در جشنواره پژوهش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى كه در زمستان سال ١٣٨٥ برگزار شد تنها اثرى بود كه توانست رتبه اوّل را احراز كند.
بخش سوم دايرةالمعارف، مباحث و مطالب مهدوى را ذيل بيش از يكهزار مدخل در بر خواهد گرفت كه در مجموع تعداد مجلّدات اين دايرةالمعارف به بيست جلد خواهد رسيد. اميد كه به زودى شاهد تكميل كليه بخشهاى آن باشيم.