حكمت عملى يا اخلاق مرتضوى - الهى قمشهاى، مهدى - الصفحة ٩٩ - كلمه ٢ - قال أمير المؤمنين

كلمه ١- قال أمير المؤمنين ٧: لا تبيعوا الآخرة بالدنيا و لا تستبدلوا البقاء بالفناء

[١].

ترجمه: فرمود: عالم آخرت را به دنيا نفروشيد و سراى بقا را به دار فناء مبدّل نكنيد.

شرح: يعنى هركه زائد بر ضرورت و از مقدار حاجت آنهم از طريق حلال مال دنيا را جمع آرد و از راه حرام تحصيل مال و جاه كند و با حرص و آز و طمع و با هرجنايت و خيانت و كار ناشايست در طلب مال و مقام بر آيد در حقيقت آخرت را فروخته تا به دنيا رسيده است و عالم بقا و سراى ابدى بهشت و لذّات بى‌پايان آخرت را از جهل و سفاهت به خانه چند روزه دنيا تبديل كرده است.

كلمه ٢- قال أمير المؤمنين ٧: حدّ الحكمة الإعراض عن دار الفناء و التّولّه بدار البقاء

[٢].

[١] - غرر و درر آمدى، ط نجف، ص ٣٣٧، س ١٢؛ و ط صيدا، ص ٢٥٠، س ٢٣؛ و شرح آقا جمال، ط ١، ج ٦، ص ٣٠٣، ش ١٠٣٣٥.

در اين مصادر ياد شده و همچنين در نسخه خطى غرر و درر، جمله دوم روايت بدين صورت نقل شده است:« و لا تستبدلوا الفناء بالبقاء» و آقا جمال اين كلمه را بدين گونه ترجمه كرده است:« مفروشيد آخرت را به دنيا، و فرا مگيريد فناء را عوض بقاء» و لكن عبارت روايت در اين مصادر تحريف شده است و همان مختار استاد الهى قدّس سرّه صوابست، فتدبّر.

[٢] - غرر و درر آمدى، ط نجف، ص ١٦٩، س ٧؛ و ط صيدا، ص ١٢٢، س ١٥؛ و شرح آقا جمال خوانسارى، ط ١، ج ٣، ص ٤٠٤، ش ٤٩٠٠.

تبصره: مراد از حكمت در اين كلمه كامل، حكمت عملى است، چنان كه به عبارت ديگر فرموده‌اند:

« الفلسفة هى التشبّه بأفعال اللّه تعالى بقدر طاقة الانسان». و در تعريف حكمت نظرى فرموده‌اند:« الحكمة هى العلم بأحوال اعيان الموجودات على ما هى عليه فى نفس الأمر بقدر الطاقة البشرية» و هريك از حكمت نظرى و عملى را به وجوه گوناگون ديگر نيز تعريف فرموده‌اند.

به تعليقات اين كمترين بر« اللئالى المنتظمة» متألّه سبزوارى( ط ١، ص ٣٦) و بر اسفار صدر المتالهين، ص ٢٧، ج ١، ط ١، رجوع شود.