حكمت عملى يا اخلاق مرتضوى - الهى قمشهاى، مهدى - الصفحة ١٠٢ - كلمه ٦ - قال أمير المؤمنين
ترجمه: از پستى و شومى دنيا نزد خدا همين بس است كه جز به ترك دنيا كسى به خدا و لذّات آخرت نمىرسد.
شرح: چون دنيا دار عمل و امتحان است و آخرت دار نتيجه و پاداش است لازمه عالم دنيا حركت مختلف و متنازع است بين قواى روح با قواى بدن و لذّات روحانى و جسمانى و حبّ خدا با حبّ دنيا كه يكى از روح و يكى از جسم است ابدا در دلى جمع نخواهد شد، جز به ترك اعراض و شهوات دنيوى كسى به حبّ خدا و رضا و رضوان حق نرسد لذا فرمود از شومى دنيا و خوارى آن نزد خدا همين بس كه كسى جز به ترك دنيا و مخالفت با لذّات دنيوى به ثواب بهشت و لقاى خدا و نعمت آخرت نخواهد رسيد و لذّات دنيوى مانع وصول به نعم ابدى الهى است و در كلمه ديگر فرمود:
حبّ الدّنيا رأس الفتن و رأس المحن. حبّ دنيا منشأ هرفتنه و فساد و اساس هر رنج و محنت است.
كلمه ٦- قال أمير المؤمنين ٧: إستعيذوا باللّه من سكرة الغنى فإنّ له سكرة بعيدة الإفاقة
[١].
ترجمه: به خدا پناه بريد از مستى مال و ثروت دنيا كه ثروت را مستى عجيبى است كه از مستى به هوش آمدن بسيار دور و مشكل است.
شرح: يعنى هرچيز را از مال و جاه و علم و حسن و غيره همه را سكر و مستى است چون كه هرچه انسان را از طريق عقل بيرون برد آن مستى است و مال دنيا را يك نوع مستى شديدى است كه كمتر كسى تا دم مرگ از اين مستى به هوش مىآيد و خردمندان عالم تنها به حقيقت دنيا و فنا و زوال آن پى مىبرند و مست و مغرور مال و ثروت دنيا نمىشوند بلكه به كار زاد و ذخيره آخرت از مال و جاه و
[١] - غرر و درر آمدى، ط نجف، ص ٧٠، س ١١؛ و ط صيدا، ص ٥١، س ١٢؛ و شرح آقا جمال خوانسارى، ج ٢، ص ٢٦٢، ش ٢٥٥٥.