عهد و امانت را از صفات كامل ايمان شمرده است. وَ الَّذِينَ هُمْ لِأَماناتِهِمْ وَ عَهْدِهِمْ راعُونَ\*[١] ديگر از صفات اهل ايمان آنست كه آنها رعايت امانت و عهد و قول خود را مى‌كنند.

كلمه ٨- قال أمير المؤمنين ٧: من عمل بالأمانة فقد أكمل الدّيانة

[٢].

ترجمه: هر كه با امانت است دينش كامل است.

شرح: حفظ امانت و پاكدامنى از عذر و خيانت دليل كمال ديانت است زيرا آنكس كه نسبت به خدا و عالم قيامت و دار مجازات و حساب و كتاب ايمان دارد محققا به مال و ناموس و جان و حساب مردم امانت نگاه دارد و هرگز به ظلم و عصيان خصوص ظلم به خلق و حق النّاس آلوده دامان نگردد چون از روز حساب و كيفر خدا مى‌ترسد و چنين كس در مراتب دين به مرتبه كمال رسيده است.

پس هركه را وصف امانت است كمال ديانت است و اين صفت از صفات ستوده بسيار مهم انسانست.

كلمه ٩- قال أمير المؤمنين ٧: مروّة الرّجل صدق لسانه‌

[٣].

ترجمه: جوانمردى و فتوّت مرد راست‌گوئى و صراحت لهجه است.

شرح: صفت راستگوئى در نفوس با شهامت و شجاعت و همّت است و لازمه آن وصف صفا و حقيقت و جوانمردى است و به‌عكس دروغگوئى صفت منافقان دو رنگ دون همّت خائن و ضعيف النّفس است.

كلمه ١٠- قال أمير المؤمنين ٧: يستدلّ على اليقين بقصر الأمل و إخلاص العمل و الزّهد فى الدنيا

[٤].

[١] - مؤمنون/ ٩

[٢] - غرر و درر آمدى، شرح آقا جمال خوانسارى، ط ١، ج ٥، ص ٤٨٨، ش ٩١١٧.

[٣] - غرر و درر آمدى، شرح آقا جمال، ج ٦، ص ١٣٥، ش ٦٨٢٥.

[٤] - غرر و درر آمدى، شرح آقا جمال، ج ٦، ص ٤٥٢، ش ١٠٩٧٠.

قوله:« چنان كه زيد ...» حديث دوم و سوم باب ٢٧ كتاب ايمان و كفر اصول كافى كلينى( اصول كافى معرب، ج ٢، ص ٤٤).

در حديث دوم آمده است كه« انّ رسول اللّه صلّى بالناس الصبح فنظر الى شابّ فى المسجد و هو يخفق و يهوى براسه مصفرّا لونه قد نحف جسمه و غارت عيناه فى راسه فقال له رسول اللّه ٦: كيف اصبحت يا فلان؟ قال: اصبحت يا رسول اللّه موقنا ...».

و در حديث سوم آمده است كه« استقبل رسول اللّه صلّى اللّه عليه و اله و سلم حارثة بن مالك بن النعمان الانصارى فقال له:

كيف انت يا حارثة بن مالك؟ فقال: يا رسول اللّه مؤمنا حقّا ...».

متألّه سبزوارى در شرح مثنوى فرموده است:

سألتُ حبيبى الوصلَ منه دُعابَةً		و أعْلَمُ أنَّ الوصل ليس يكونُ‌
فمَاسَ دلالًا و ابتهاجاً و قال لى‌		برفقٍ مجيباً( ما سألتَ يَهُونُ)