حكمت عملى يا اخلاق مرتضوى - الهى قمشهاى، مهدى - الصفحة ٦١ - كلمه ٢ - قال أمير المؤمنين
قلب نبود منافق است و كافر و اگر در قلب بود در زبان و در عمل و اركان نبود مؤمن است امّا فاسق و مقامش در ايمان ضعيف است و هرگاه هرسه مقام بود ايمان كامل با عدل و تقوى است و معتزليان بين كفر و ايمان، فاسق را واسطه دانند نه مؤمن و نه كافر شمارند و ما اماميه فاسق را مؤمن معصيت كار دانيم و قابل توبه و دخول بهشت شناسيم.
كلمه ٢- قال أمير المؤمنين ٧: ما آمن باللّه من قطع رحمه
[١].
ترجمه: فرمود ايمان به خدا نياورده است كسى كه قطع رحم كند.
شرح: يعنى هركس با رحم و خويشاوندان و خاندان خود طريق مواصلت و محبت نپويد بلكه از ارحام خود كناره گيرد و يا به آنها جور و ستم روا دارد آنكس به خدا ايمان ندارد كه خدا در قرآن فرمايد: وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ[٢] خدا ترس باشيد كه از آن سؤال شويد و ارحام را رعايت كنيد و قطع رحم زنهار مكنيد آنكس كه به ارحام و خاندان و خويشان خود محبت نكند يا دشمنى كند از حكم فطرت بيرون است چون محبت خويشان حكم فطرت انسان است و هركه از حكم فطرت بيرون رود از معرفت و ايمان به خدا كه دانش حق ذوات را فطرى است بىبهره ماند زيرا فطرتش از انسانيت منحرف و منسلخ است و در فطرت منحرف از انسانيت خداشناسى و ايمان وجود ندارد، و جاى ديگر فرمود: لا إيمان لمن لا عقل له يعنى آنكه عقل فطرى نداشت ايمان به خدا ندارد نتيجه آن كه هركس قطع رحم كند يا بىايمان يا البته ضعيف الايمان است و هركه را نور ايمان است صله رحم كند بلكه به عالم نبات و حيوان نيز احسان كند كه علاوهبر نوع انسان كه بنى آدم اعضاى يكديگرند، حيوان و نبات هم خويشان انسان با علم و ايمانند چون گاو و گوسفند كه به او شير مىدهند به منزله مادرند و نباتات كه به او قوت مىدهند
[١] - غرر و درر آمدى، ط نجف، ص ٣٠٩، س ١٩؛ شرح آقا جمال خوانسارى، ط ١، ج ٦، ص ٧٤، ش ٩٥٧٦.
قوله:« و جايى ديگر فرمود: لا ايمان ...» غرر و درر، ط نجف، ص ٣٥٠، س ٢:« لا دين لمن لا عقل له» و س ٦:
« لا ايمان لمن لا يقين له».
[٢] - نساء/ ٢