حكمت عملى يا اخلاق مرتضوى - الهى قمشهاى، مهدى - الصفحة ١٣٥ - در منثور از كلمات قصار
رسد به فكر دفع ضرر خود است نه ضرر ديگران.
كلمه ٣٣- قال أمير المؤمنين ٧: من لا عقل له لا دين له.[١]
هركه را عقل نيست آئين نيست.
كلمه ٣٤- قال أمير المؤمنين ٧: أسعد النّاس العاقل[٢].
عاقل با سعادتترين مردم است.
كلمه ٣٥- قال أمير المؤمنين ٧: ما آمن باللّه من قطع رحمه[٣].
هركس قطع رحم كند ايمانش به خدا كامل نيست.
كلمه ٣٦- قال أمير المؤمنين ٧: جالس الحكماء يكمل عقلك و تشرف نفسك و ينتف (عنك) جهلك[٤].
با حكما بنشين تا عقل تو كامل و نفست شريف و جهل و نادانيت بر طرف شود.
كلمه ٣٧- قال أمير المؤمنين ٧: جالس العلماء تسعد[٥].
با علماء بنشين تا به سعادت رسى.
كلمه ٣٨- قال أمير المؤمنين ٧: جالس العلماء تزدد علما[٦].
[١] - غرر و درر آمدى، شرح آقا جمال، ج ٦، ص ٤٠٠، ش ١٠٧٦٨:« لا دين لمن لا عقل له».
[٢] - غرر و درر آمدى، ط نجف، ص ٨٧، س ٤؛ و شرح آقا جمال، ج ٢، ص ٣٧٩، ش ٢٨٩٣.
[٣] - غرر و درر آمدى، ط نجف، ص ٣٠٩، س ١٩؛ و ط صيدا، ص ٢٢٩، س ١٨؛ و شرح آقا جمال، ج ٦، ط ١، ص ٧٤، ش ٩٥٧٦:( من كلامه ٧ فى حرف الميم بالميم المفتوحة بلفظ ما).
[٤] - در نسخه خطّى غرر و دررى كه مكرّر از آن نام بردهايم، در حرف جيم آن دو كلمه متوالى بدين صورتاند:« جالس العلماء يزدد علمك و يحسن أدبك و تزك نفسك».« جالس الحكماء يكمل عقلك و تشرف نفسك و ينتف عنك جهلك».
و شرح آقا جمال خوانسارى نيز با آن موافق است كه دو كلمه به شمارههاى ٤٧٨٦ و ٤٧٨٧ مجلّد سوم آنند( ص ٣٧٣، ط ١) و لكن در غرر و درر طبع نجف و صيدا در هردو كلمه آمده است« جالس العلماء ...»( ط نجف، ص ١٦٥ س ٩ و ١٠؛ و ط صيدا، ص ١١٩، س ٢٠ و ٢١)، و همه آنها در جمله اخير كلمه دوم بدين صورت:« و ينتف عنك جهلك» كه با اضافه« عنك» است و ترجمه آقا جمال بدين گونه است:« و زايل شود از تو نادانى تو» كه مختار جناب استاد الهى قمشهاى عارى از آن بوده است.
[٥] - غرر و درر آمدى، ط نجف، ص ١٦٣، س ٣؛ و ط صيدا، ص ١١٨، س ٥؛ و شرح آقا جمال، ج ٣، ص ٣٥٦، ش ٤٧١٧:( من كلامه ٧ فى حرف الجيم).
[٦] - غرر و درر آمدى، ط نجف، ص ١٦٣، س ٤؛ و ط صيدا، ص ١١٨، س ٦؛ و شرح آقا جمال، ج ٣، ص ٣٥٧، ش ٤٧٢١:( من كلامه ٧ فى حرف الجيم).