شيداي روح الله (سيري در زندگي آيت الله حاج آقامجتبي حاج آخوند) - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٦٤ - آية الله العظمي سيد ابوالحسن اصفهاني

مقامات انگليس و ملک فيصل که ازاين حرکت عصباني شده بودند، اقدام به تبعيد آية‌الله شيخ مهدي خالصي به حجاز وتبعيد شيخ محمد خالصي زاده وسيد محمدصدررا ازکاظمين به ايران در ذي القعده ١٣٤١ ق نمودند.

آية الله اصفهاني و آية الله نائيني در مقام اعتراض وانتقاد به دولت عراق از نجف به سوي کربلا راه افتادند و درس خويش را تعطيل کردند، وچون مردم از اين دو عالم حمايتي نکردند، دولت آنان را به ايران تبعيد نمود.

سرانجام اين فقيه نيکو سرشت در شب سه شنبه نهم ذي الحجه سال ١٣٦٥ ق در سن ٨١ سالگي در جوار مرقد مطهر و بارگاه ملکوتي جدّ بزرگوارش حضرت موسي بن جعفر٧دار فاني را وداع گفت.

پيکر شريفش پس از حمل به نجف و تشييع با شکوه، به صحن علوي انتقال يافت، ودر ضلع شرقي حرم اميرالمؤمنين٧ روبروي ايوان طلا، حجره / ٢٦ ‌ با عزّت خاصي دفن گرديد. [جهت آگاهي بيشتر از زندگاني وي رک: شکوه مرجعيت، تاليف آقاي محمد اصغري نژاد‌].

آيةالله شيخ حسن حاج آخوند؛ سپس در سال ١٣٤٠ هـ ق بعد از فوت پدرش ـ آخوند ملاحسين ـ حسب الامر استادش آية الله ميرزاي نائيني به کرمانشاه موطن اصلي خود بازگشت و درجاي پدر يعني مسجد حاج شهبازخان[١]، عهده ‌دار تبليغ وتدريس شد.

آنگونه که از صحبت‌هاي حاج آقا مجتبي مشخص مي‌شود، پدرش ـ آيةا‌لله شيخ حسن ـ پس از فوت جدّش ـ آخوند ملاحسين ـ به کرمانشاه مي‌آيد و شش ماه بعد والده‌شان به همراه خواهران وبرادران از نجف به کرمانشاه هجرت مي‌کنند.

[١]. خاطرات آیةالله حاج آخوند.