شيداي روح الله (سيري در زندگي آيت الله حاج آقامجتبي حاج آخوند) - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٤٥ - آية الله العظمي ملا حسينقلي همداني

استاد علامه حسن‌زاده آملي مي‌نويسد: آن جناب به فرموده بعضي ازمشايخ، رضوان الله تعالي عليهم درحدود سيصد تن از اولياء الله پرورانده وتربيت کرده است.[١]

واما نكته‌اي جهت يادآوري اينكه: آخوند ملاحسين قلي همداني درکربلا ازدواج کرد ويک پسر ودو دختر به يادگارگذاشت؛ او با توجه به اقامت درشهر نجف اشرف، شعبان هرسال به کربلاي معلي مي‌آمد، دراين سفرزيارتي معمولاً دوستان وشاگردان نيز همراه او بودند، وي پس از عمري تلاش وکوشش وتربيت ده‌ها انسان مستعد، درآخرين شعبان حيات خود ودربيست وهشتمين ماه درسال١٣١١ هـ ق،[٢] مرغ روحش به بهشت برين پرواز کرد و درجوار رحمت حق آرميد.

جسد پاکش درضلع جنوب غربي صحن مطهّرامام حسين، حجره چهارم از سمت چپ ـ نسبت به کسي که از درب زينبي داخل صحن شريف مي‌شود ـ به خاک سپرده شد.

همان ‌گونه که علامه حسن‌زاده فرمودند؛ شخصيت‌هاي فراواني از محضرمرحوم آخوند همداني بهره برده‌اند از جمله سيّد احمدکربلايي و شيخ محمد بهاري رضوان الله تعالي عليهم اجمعين.

اين دو بزرگوارکه از اولياء واوتاد عصرخويش بوده‌اند، همان‌ طورکه درخاطرات حاج آقا مجتبي آمده است؛ ازهم دوره‌اي هاي آخوند ملاحسين اصفهاني درحلقه‌ي درس عرفاني وسلوک آخوند همداني بوده‌اند، که دراين صفحات ازباب آموزندگي اشارتي اجمالي به زندگاني آنان مي‌کنيم:

[١]. درآسمان معرفت، ص ١٢٨‌.

[٢]. رك : نقباءالبشر، ج ٢، ص٦٧٧؛ زندگانی وشخصیت شیخ انصاری، ج٢، ص٢٦٢؛ تاریخ حکماء وعرفاء متاخر، ص١٣٢؛ البته دركتاب تذکرة المتقین، ص ٢٣٧، تاريخ وفات آخوند درماه رجب سال١٣١١ ق ذکر شده است.