شيداي روح الله (سيري در زندگي آيت الله حاج آقامجتبي حاج آخوند) - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٣٤ - توقف آخوند ملا حسين در کرمانشاه
حاج آقا مجتبي حاج آخوند دراين زمينه ميفرمايد:
مرحوم شيخ حسن علامي شوهر همشيره ما، براي من نقل ميکرد که مرحوم جدّ تان خودش نقل ميکرد که در اوان جواني به عشق تحصيل علوم ديني از محل درآمد کشاورزي، مبلغي تهيه وبدون اجازه پدرش راهي اصفهان ميشود و درمدرسه مريم بيگم از مدارس مهم اصفهان مشغول تحصيل ميشود، اين مدرسه در آن عصربالغ برهفتادهزار تومان موقوفه داشته وکلاً حيف وميل ميشده است و نسبت به امور طلاب بيتوجه بودهاند که درمراجعه مرحوم ملا احمد تل خونچهاي پدر آخوند ملاحسين براي ديدن فرزندش که از تل خونچه به اصفهان و ديدار او ميآيد مشاهده ميکند، فرزندش لنگي را که به هنگام تيغ زدن خشخاش در مزرعه به گردن ميانداخته، زيرانداز کرده و با ديدن اين اوضاع، به اصرار او را به مسقط الرأسش برميگرداند، ملاحسين براي بار دوم عزم سفر تحصيلي مينمايد و با کسب رضايت پدر، به اصفهان ميآيد و پس از مدتي تحصيل، اراده سفر عتبات عاليات و ادامه تحصيل علوم ديني نموده و راهي نجف اشرف ميشود... .[١]
توقف آخوند ملا حسين در کرمانشاه
آخوند ملا حسين اصفهاني در مسير راه و قبل از رفتن به نجف، به دروازه ي كربلا يعني شهر کرمانشاه وارد شد، ودرمسجدعمادالدوله[٢]اين شهر، متوقف و اقامت اوشش ماه بطول انجاميد .
[١]. خاطرات آیة الله حاج آخوند .
[٢]. مسجدعمادالدوله: ازمساجد باشکوه دوره قاجاریه در کرمانشاه است که درسال ١٢٨٥ ق، توسط امام قلی میرزاعمادالدوله، والی غرب وسرحد دارعراقین به صورت مسجد ومدرسه بنا شد، این مسجد دارای صحن مرکزی و به صورت چهارایوانی است ومشتمل بر سردر، صحن، ایوان، شبستان ستون دار و حجرههای متعدد، درپیرامون حیاط است .
صحن مسجد به ابعاد تقریبی٣٠×٢٤ متراست، ورودی شبستان مسجد درایوان جنوبی صحن قراردارد، که از سه ایوان دیگر مرتفع ترودارای تزیینات متنوع تری است، در ضلع شمالی صحن ایوان کوتاه با برج ساعتی برفراز آن، و درضلع غربی و شرقی آن دوایوان به قرینه یکدیگر قرارگرفتهاند؛ ورودی اصلی مسجد از طریق ایوان شرقی است که در بازار زرگرها واقع شده است.