شيداي روح الله (سيري در زندگي آيت الله حاج آقامجتبي حاج آخوند) - مُهری، محمد جواد - الصفحة ١٤٧ - کرمانشاه درروزگار جنگ جهاني دوم
مقاومتهاي اندکي از خود بروز دهند وبه سرعت درمقابل نيروهاي انگليسي پراکنده شدند. تنها مقاومت شديدي که با حمايت آتش توپخانهي ايران توانست براي مدت کوتاهي انگليسيها را به عقب نشيني موقت وادارکند، درگردنهها و کوههاي اطراف گيلانغرب صورت گرفت وپس ازآن، نيروهاي انگليسي به سوي اسلام آباد وبه منظور پيشروي به سوي کرمانشاه حرکت کردند وخطوط ارتباطي کرمانشاه را نيز اشغال کردند.
درچنين شرايطي بود که ازسوي فرماندهي لشکر غرب، حسن مقدم، جهت پذيرش صلح وترک مخاصمه، سرگرد عبدالله مسعود با پيشنهاداتي به سوي فرمانده نيروهاي انگلستان، که بين محور اسلام آباد وکرمانشاه مستقر بود، فرستاده شد وسرگرد ايراني، تحت فشار مجبور شد تمام شرايط فرمانده انگليسي را بدون کم وکاست به پذيرد. درواقع، تنها تلاش انگليسيها وقواي نظامي آنان رسيدن به کرمانشاه وتأمين جاني اتباع انگليسي کمپاني نفت کرمانشاه، پالايشگاه آن شهر ودر دست گرفتن امنيت سياسي ـ نظامي شهر بود.
درهمان زمان، اخبار مربوط به پيشروي قواي شوروي به سوي جنوب وغرب ايران ونزديک شدن آنان به منطقهي کرمانشاه به اطلاع فرماندهان نظامي انگلستان رسيد و واحدهاي نظامي شوروي دردو جهت، يکي ازطريق سنندج وديگري از طريق قزوين وهمدان به سوي کرمانشاه درحال پيشروي بودند.[١] قواي ايراني مستقر در کرمانشاه با ورود پيشقراولان نظامي انگلستان مجبور شدند، امنيت وتأمين شهر را به قواي متفقين بسپارند. هم چنين پيشروي شوروي به سوي همدان وکرمانشاه از محور قزوين به همدان وهمچنين از محور سنندج به سوي صحنه مسجّل شده بود و انگليسيها نميخواستند شورويها قواي نظامي خود را به اين منطقه وارد کنند. زيرا درصورت اشغال بخشي از کرمانشاه به وسيلهي قواي روس، بيرون راندن آنان از منطقه کاري مشکل بود ودرواقع، منافع انگلستان دراين حدود تهديد ميشد، لذا فرماندهان انگليسي که تازه درکرمانشاه مستقر شده بودند، ترجيح
[١]. همان مدرک، ص ٢٨٤.