شيداي روح الله (سيري در زندگي آيت الله حاج آقامجتبي حاج آخوند) - مُهری، محمد جواد - الصفحة ١٣٣ - ٣ علامه سيد محمدحسين طباطبايي
حاشيه وشرح شمسيه ودرفلسفه کتاب شرح اشارات ودرکلام کتاب کشف المراد را خواندم وبه همين ترتيب دروس متن ـ درغير فلسفه وعرفان ـ خاتمه يافت.
سال ١٣٠٤ براي تکميل تحصيلات خود عازم حوزهي نجف گرديدم وبه مجلس درس مرحوم آية الله آقاي شيخ محمد حسين اصفهاني حاضر شدم، يک دورهي خارج اصول که تقريباً شش سال طول کشيد و چهارسال نيز خارج فقه معظم له را درک نمودم وهمچنين هشت سال در خارج فقه مرحوم آية الله نائيني ويک دورهي خارج اصول معظم له حضور يافتم وکمي نيز به خارج فقه مرحوم آية الله آقاي سيدابوالحسن اصفهاني رفتم. کليات علم رجال را نيز پيش مرحوم آية الله حجت کوه کمره اي رفتم.
در فلسفه نيز به درس حکيم وفيلسوف معروف وقت مرحوم آقا سيد حسين بادکوبه اي موفق شدم. درظرف شش سال که پيش معظم له تلمّذ ميکردم، منظومهي سبزواري، اسفار ومشاعر ملاصدرا ودوره شفاي بوعلي وکتاب اثولوجيا وتمهيد ابن ترکه واخلاق ابن مسکويه را خواندم.
مرحوم باد کوبهاي از فرط عنايتي که به تعليم وتربيت نويسنده داشت، براي اين که مرا به طرز تفکر برهاني آشنا ساخته، به ذوق فلسفي تقويت بخشد، امر فرمود که به تعليم رياضيات پردازم. در امتثال امرمعظم له به درس مرحوم آقا سيد ابوالقاسم خوانساري که رياضي دان زبردستي بود حاضر شدم ويک دوره حساب استدلالي و يک دوره هندسه مسطحه وفضايي وجبراستدلالي از معظم له فرا گرفتم.
سال ١٣١٤ دراثر اختلال وضع معاش ناگزير به مراجعت شده به زادگاه اصلي خود ـ تبريزـ برگشتم وده سال وخردهاي درآن سامان به سربردم، که حقاً بايد اين دوره را در زندگي خود دورهي خسارت روحي بشمارم، زيرا دراثر گرفتاري ضروري به معاشرت عمومي وسيلهي تأمين معاش ـ که ازمجراي فلاحت بود ـاز تدريس وتفکر علمي ـ جزمقداري بسيار ناچيزـ بازمانده بودم وپيوسته با يک شکنجهي دروني به سرميبردم.