ابن الاعرابى گفته است‌[١]: «عرب به هنگام سواركارى يا نشستن در حياط و خيلى مواقع ديگر، به آواز ركبانى‌[٢] تغنّى مى‌كرد. وقتى قرآن نازل شد، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله خوش داشت كه عرب‌ها به جاى تغنّى به آواز ركبانى، هجّيراء[٣] و آوازشان با قرآن باشد»[٤].

زمخشرى نيز گفته است: «عرب عادت داشت كه در همه احوال- چه هنگام سواركارى و چه در حال لميدن و يا نشستن در حياط خانه‌ها و غيره- به آواز و زمزمه ركبانى تغنّى كند. پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله وقتى مبعوث شد، بر اين حال برآمد تا آواز و زمزمه آنان با قرآن باشد. پس بدان فرمان داد؛ يعنى فرمود: «هركس قرآن را جايگزين ركبانى نكند و آن را زمزمه زير لب و تغنّى با آواز خوش قرار ندهد، از ما نيست»[٥].

فيروزآبادى گفته است: «غنّاه الشعر و غنّى به تغنية: تغنّى به». يعنى شعر را به آواز خواند و آن را تغنّى كرد.

شاعر گفته است:

«تغنّ بالشّعر إمّا كنت قائله‌		إنّ الغناء بهذا الشعر مضمار»[٦]

«زبيدى» ضمن آنكه نقل اين گفته را به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله منسوب داشته گفته است:

«خداوند به هيچ‌كس چون پيامبر گرامى اجازه نداده است كه با قرآن آشكارا تغنّى كند».

«ازهرى» گفته است: «عبد الملك البغوى» به نقل از ربيع و او به نقل از شافعى به من اطلاع داد كه معناى تغنّى «خواندن قرآن با صداى محزون و رقيق است»[٧]. او حديث ديگرى را نيز به شهادت مى‌گيرد كه مى‌گويد: «زيّنوا القرآن بأصواتكم».

[١] « ابو عبد اللّه محمد بن زياد كوفى» يكى از زبان‌دانان مشهور عرب است كه در محضر درس او مردمان بسيار حاضر مى‌شدند. او در سخندانى و شناخت لفظ ناآشنا از همه سر بود، تا جايى كه مى‌گويند بر« ابو عبيده» و« اصمعى» برترى داشته است. او در رجب سال ١٥٠ هجرى زاده شد و در شعبان ٢٣١ از دنيا رفت( قمى، الكنى و الألقاب، ج ١، ص ٢١٥).

[٢] ركبانى: خواندن سرود با كش و قوس دادن و زير و بم صدا.

[٣] هجّيراء: زمزمه و طنين آواز و ترانه.

[٤] نهايه ابن اثير؛ ج ٣، ص ٣٩١.

[٥] الفائق؛ ج ٢، ص ٣٦( رثث).

[٦] ابن منظور گفته است:« منظور شاعر تغنى بوده و اسم را( غناء) به جاى مصدر آورده است».

[٧] لسان العرب؛ ج ١٥، ص ١٣٦،« تحسين القراءة و ترقيقها» آمده است.