علوم قرآنى - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٣٦ - ويژگى قرائت حفص
قرآن از ديگران بسيار محتاط بوده است، لذا قرائت را از كسى غير از ابو عبد الرحمن سلمى كه از على عليه السّلام فرا گرفته بود، اخذ نمىكرد و آن را بر زرّ بن حبيش كه قرائت را از ابن مسعود آموخته بود، عرضه مىكرد.
ابن عياش مىگويد: «عاصم به من گفت: هيچكس جز ابو عبد الرحمن، حرفى از قرآن را براى من قرائت نكرد و من هر وقت كه از پيش وى بازمىگشتم، مسموعات خود را درباره قرآن به زرّ بن حبيش عرضه مىكردم. ابو عبد الرحمن نيز قرائت را از على عليه السّلام و زرّ بن حبيش از عبد اللّه بن مسعود، اخذ كرده بودند»[١]. از اين جهت است كه به تعبير ابن خلكان: «عاصم در قرائت، يگانه مورد عنايت و توجّه بوده است»[٢]. به اين ترتيب، در تمام دورههاى تاريخ، قرائت عاصم قرائتى بوده كه بر همه قرائتها ترجيح داشته و بين عامه مسلمانان رواج داشته و همگان بدان توجه داشتهاند.
قاسم بن احمد خيّاط (متوفاى ٢٩٢) كه از افراد حاذق و مورد وثوق بود، در قرائت عاصم، امام به شمار مىآيد و از اين جهت مردم اتفاق بر آن داشتند تا قرائت او را بر ديگر قرائتها ترجيح دهند[٣].
در ابتداى قرن چهارم، در جلسه قرائت ابن مجاهد قارى بغداد، پانزده تن متخصّص قرائت عاصم وجود داشته است و ابن مجاهد تنها قرائت عاصم را به آنان تعليم مىداد[٤]. نفطويه، ابراهيم بن محمد (متوفاى ٣٢٣) كه پنجاه سال آموزش قرائت را به عهده داشت؛ هر وقت كه جلسه خود را آغاز مىكرد، قرآن را به قرائت عاصم مىخواند و پس از آن به قرائتهاى ديگر مىپرداخت[٥].
امام احمد بن حنبل نيز قرائت عاصم را بر ديگر قرائتها ترجيح مىداد، زيرا مردم كوفه كه اهل علم و فضيلت بودند، قرائت عاصم را پذيرفته بودند[٦]. همانطور كه ذهبى نقل كرده است: «احمد بن حنبل گفته است: عاصم مورد وثوق بود و من
[١] ذهبى، معرفة القرّاء الكبار، ج ١، ص ٧٥.
[٢] وفيات الاعيان، ج ٣، ص ٩، شماره ٣١٥.
[٣] ابن الجزرى، الطبقات، ج ٢، ص ١١.
[٤] ذهبى، معرفة القرّاء الكبار، ج ١، ص ٢١٧.
[٥] ابن حجر، لسان الميزان، ج ١، ص ١٠٩.
[٦] ابن حجر، تهذيب التهذيب، ج ٥، ص ٣٩.