علوم قرآنى - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١١٢ - اسامى سورهها

و تناسب آيات مى‌باشد.

اسامى سوره‌ها

اسامى سوره‌ها مانند تعداد آيات هر سوره توقيفى است، و با صلاح ديد شخص پيامبر نام‌گذارى شده است. بيشتر سوره‌ها يك نام دارد و برخى دو يا چند نام. اين نام‌گذارى‌ها، طبق شيوه عرب با كوچك‌ترين مناسبت انجام مى‌گرفته است‌[١] كه وجه تسميه برخى از آن‌ها در جدول زير آمده است:

نام سوره/ وجه تسميه بقره/ استعمال لفظ بقره و سخن گفتن درباره آن فقط در اين سوره بوده است؛ گرچه لفظ «البقر» در سوره انعام (آيه ١٤٤ و ١٤٦) و لفظ «بقرات» در سوره يوسف (آيه ٤٣ و ٤٦) آمده است ولى با آن تفصيلى كه در سوره بقره درباره آن سخن گفته شده، در آن‌ها مطلبى نيامده آل عمران/ لفظ «آل عمران» فقط دو بار در اين سوره (آيه ٣٣ و ٣٥) آمده است و در جاى ديگر قرآن نيست.

نساء/ در هفده آيه از اين سوره احكام نساء به تفصيل آمده است.

مائده/ فقط در اين سوره (آيه ١١٢ و ١١٤) لفظ «مائده» آمده است و در جاى ديگر قرآن ذكر نشده است.

انعام/ در شش آيه از اين سوره بيش از ساير سوره‌ها درباره انعام سخن گفته شده است.

اعراف/ فقط در اين سوره (آيه ٤٦ و ٤٨) لفظ «اعراف» دو بار آمده است.

انفال/ فقط در اين سوره (آيه ١) لفظ «انفال» دو بار آمده است.

برائت/ درباره برائت از مشركين گفته شده است و در جاى ديگر قرآن بدين صورت مطلبى نيامده است.

يونس/ تنها سوره‌اى است در قرآن كه از حالات حضرت يونس سخن به ميان آمده است.

هود/ فقط در اين سوره درباره حضرت هود سخن گفته شده است.

يوسف/ در اين سوره بيست و پنج بار نام مبارك اين پيامبر تكرار شده است.

رعد/ تنها سوره‌اى (آيه ١٣) است كه از تسبيح رعد سخن گفته شده است و در سوره بقره (آيه ١٩) از رعد فقط نامى برده شده است.

ابراهيم/ به تفصيل از دعاى ابراهيم درباره شهر مكه و ذريّه طيبه‌اش، سخن گفته شده است.

حجر/ تنها سوره‌اى است كه در آن از اصحاب حجر سخن گفته شده است.

نحل/ تنها سوره‌اى است كه از نحل سخن به ميان آمده است.

اسراء/ تنها سوره‌اى است كه در آن از اسراء سخن گفته شده است.

[١] ر. ك: البرهان؛ ج ١، ص ٢٧٠ و الاتقان؛ ج ١، ص ١٥٩.