چرا دين؟ چرا اسلام؟ چرا تشيع؟ - شاكريان، حميدرضا - الصفحة ٨٩
چهار. اشكالات اسپينوزا
اسپينوزا پس از باز كردن رموز ابن عزراء مىگويد: موارد مهمترى در تورات وجود دارند كه ابن عزراء به آنها توجه نكرده است:
٤- ١. در موارد متعددى، در تورات از موسى عليه السلام به صورت سوم شخص سخن گفته شده و افزون بر آن به جزئيات زندگى او پرداخته شده است مثل:
«موسى با خدا سخن گفت» (خروج، ٣٣: ٩)؛ «موسى مردى بسيار حليم بود، بيشتر از جميع مردمانى كه بر روى زميناند» (اعداد، ١٢: ٢)؛ «موسى؛ مرد خدا ...
(تثنيه، ٣٣: ١)؛ (پس موسى، بنده خداوند، در آنجا به زمين موآب بر حسب قول خداوند، رحلت نمود»[١]. «پيامبرى مثل موسى تا به حال در اسرائيل برنخاسته است» كه خداوند او را رو به رو شناخته باشد»[٢].
٤- ٢. در باب آخر سفر «تثنيه»، وفات و دفن حضرت موسى عليه السلام و عزادارى بنىاسرائيل براى او همراه با جملاتى از قبيل «پيامبرى مثل موسى تا به حال در اسرائيل برنخاسته» و «احدى قبر او را تا امروز ندانسته است» نقل شده است.
٤- ٣. برخى از نامها در تورات آمدهاند كه مدتها، پس از حضرت موسى عليه السلام از آنها استفاده شده است. براى مثال، در سفر «پيدايش»، ١٤: ١٤ آمده است كه «ابراهيم دشمنان خود را تا «دان» تعقيب كرد»، در حالى كه مدتها پس از مرگ يوشع عليه السلام و در زمان داوران، نام «دان» بر اين شهر نهاده شد:
«و شهر را به اسم پدر خود، كه براى اسرائيل زاييده شد، «دان» ناميد؛ اما اسم شهر قبل از آن «لارش» بود»[٣].
[١] - تثنيه، ٣٣: ١
[٢] - تثنيه، ٣٦: ١٠
[٣] - داوران، ١٨: ٢٩