در اين موارد دين بهترين راه سازگارسازى درون با خارج و نيرومندترين عامل آشتى‌دهنده اين دو جهان است. دين با تفسيرى كه از جهان و ناملايمات و رنج‌هاى آدمى در آن مى‌دهد، نه تنها ناسازگارى آن دو را از ميان برمى‌دارد؛ بلكه با دادن نقش عبادى به تحمل دشوارى‌ها و اينكه بزرگ‌ترين اولياى الهى چشنده تلخ‌ترين رنجهايند شيرين‌ترين رابطه را بين آن دو ايجاد مى‌كند؛ به طورى كه انسان مؤمن مى‌گويد: «زير شمشير غمش رقص كنان بايد رفت»، از همين رو «اليسون» بهترين راه مقابله با مشكلات تغييرناپذير را مقابله مذهبى مى‌داند.[١]

اينكه حضرت اباعبداللَّه الحسين عليه السلام در سرزمين سوزان كربلا و ديدن آن همه رنج و مصيبت و زخم‌هاى بسيار بر جان و توان خويش فرمود: «رضا اللَّه رضانا اهل‌البيت»[٢] و زينب كبرى عليها السلام پس از تحمل آن همه دشوارى طاقت‌فرسا مى‌فرمايد: «ما رأيت الّا الجميل»[٣] عالى‌ترين نمايش شكوه ايمان در سازگارى جهان درون و برون و شيرين نمودن رنج و سختى در جهت مقاصد و اهداف بلند الهى و انسانى است. بدين ترتيب نه تنها رنج انسان كاهش مى‌يابد، بلكه در مواردى شيرين و دلپذير مى‌شود و اين جز در سايه دين و ايمان دينى امكان‌پذير نيست.

[١] - بنگريد: دكتر على نقى فقيهى، بهداشت و سلامت روان در آيينه علم و دين، ص ٨٥، قم: حيات سبز، چاپ اول، ١٣٨٤

[٢] - بحارالانوار، ج ٤٤، ص ٣٦٧

[٣] - بحارالانوار، ج ٤٥، ص ١١٦