نهادها و تغييرات نهادى در چين - وانگ، فى- لينگ؛ مترجم محمد جواد ايرواني - الصفحة ٢١ - رفتار انسان و نهادهاى انسانى

طريق علل بروز مهمترين رفتارهاى انسان را توجيه و تفسير كرد. عواملى چون نوين‌سازى، مردم‌سالارى، توسعه اقتصادى، جنگ و ديگر تحولات اجتماعى، آشكارا معلول محدوديت‌هايى است كه نهادها بر رفتار انسان تحميل مى‌كنند. جهت تشريح هرچه بيشتر اين رويكرد، ابتدا مفهوم نهاد انسانى، براساس درك و فهم از نيازها و رفتار انسان، بررسى مى‌شود. سپس، ديدگاه‌هاى مهم پيرامون مشروعيت نهادها و تشكيلات يا واحد مناسب براى تحليل نهادى مورد بحث قرار مى‌گيرد. در نهايت، توضيحات روشنى درباره پاره‌اى اصطلاحات مهم، شامل بازار، دولت و حيات اجتماعى، ارائه مى‌شود.

رفتار انسان و نهادهاى انسانى‌

آدمى از لحظه‌اى كه پاى به عرصه حيات مى‌گذارد، جهت رفع نيازها و ارضاى خواستهايش مدام با ديگران و با طبيعت، در تعامل است و لذا، مردم در قالبهاى خاصى با هم متشكل مى‌شوند تا اقدامهاى هدفمند انجام دهند. رفتار هدفمند (و نيز رفتار غير هدفمند يا اتفاقى ولى نتيجه‌بخش) انسان، موضوع محورى و اصلى رشته‌هاى وابسته به علوم اجتماعى بوده است. رفتار آدمى، تحت تأثير نيازها (مانند نياز به خورد و خوراك و امنيت) وخواستها[١] و علايق (مانند علاقه به آسايش و آزادى) برانگيخته مى‌شود. نيازها عمدتا ريشه زيست‌شناسى دارند و اصولا جهان‌شمول، ثابت و پايدارند. شمار فراوانى از نيازهاى انسان را مى‌توان با شيوه‌هاى علمى تشخيص داد و به راحتى و با دقت، اندازه‌گيرى كرد. از بين مجموعه رشته‌هاى علمى- زيست‌شناسى و شيمى زيستى‌[٢] كمك‌هاى شايان توجهى را در تحقق اين مهم به عمل آورده‌اند. نيازها را براساس اهميت ارتباطشان با حيات بشر و هزينه دستيابى به آنها مى‌توان به نيازهاى «رده‌بالا»، نظير نيازهاى روحى و روانى (كه البته در عمل، بيشتر جنبه ميل و خواسته را دارند) و نيازهاى «رده‌پايين» يا اوليه، نظير غذا و هوا، رتبه‌بندى كرد[٣].

[١] .Desires

[٢] .Biochemistry

[٣] .Maslow ٨٤٩١