به شمار آورد(Wang ٨٩٩١ ,Chaptr ,٢) . ازاين‌رو، برداشت سرسرى و عارى از درك صحيح اصطلاحات و مقولات مورد بحث، به راحتى مى‌تواند ناظر يا محقق خارجى را به خطا بكشاند. يكى ديگر از مشكلاتى كه بى‌ارتباط با مسأله اصطلاح‌شناسى نيست، سوگيرى شديد در روش گردآورى و ارايه اطلاعات است. به تازگى در جمهورى خلق چين استفاده از شيوه‌هاى پيمايشى براى تحقيقات آمارى و نظرخواهى، رواج يافته است. ولى اين پيمايش‌ها سوگيرى شديدى عليه روستاييان كه اكثر جمعيت چين را تشكيل مى‌دهند، دارند؛ چرا كه تقريبا در تمام موارد، جمعيت‌هاى نمونه از شهرنشينان انتخاب مى‌شوند. يك نظرسنجى كه در سال ١٩٩٥ توسط «مؤسسه لينگ ديان» در پكن انجام شد نشان داد كه نتايج منتشره حاصل از پيمايش‌هاى به عمل آمده در جمهورى خلق چين، فقط دربر گيرنده حدود ١٢٠ ميليون نفر است كه در شهرهاى بزرگ و مناطق ويژه اقتصادى زندگى مى‌كنند؛ حال آنكه چين، ٢/ ١ ميليارد نفر جمعيت دارد[١].

علاوه بر موانع سياسى، كمبود ضوابط عينى و فنون معتبر و مسأله اصطلاح‌شناسى، عوامل ديگرى نيز كه مختص خود چينى‌هاست وجود دارد كه مشكل گردآورى و ثبت اطلاعات را دامن مى‌زند. يكى از اين عوامل، عادت تاريخى و ديرينه چينى‌ها در استفاده از برآوردهاى تخمينى است. در چين طبق عرف و عادت، معمولا اعداد و ارقام مربوط به نيروهاى نظامى، مرگ‌وميرهاى ناشى از بروز قحطى و خشكسالى و يا گرده‌مايى‌هاى عمومى را به اصطلاح به سمت اعداد بالاتر «سر راست» يا «گرد»[٢] مى‌كردند. خوشبختانه به نظر مى‌رسد اين روند غلط، كه بى‌دقتى و اغراق از ويژگى‌هاى بارز آن است، روبه كاهش باشد. اما تأثير ظريف و در عين حال پايدار اين رسم را نبايد در محاسبات ناديده گرفت. ممكن است در جريان مطالعات ميدانى، محقق ناخودآگاه و به اسانى گرفتار اين عادت شود، كه معمولا عارى از اشكالات بعدى نخواهد بود.

با توجه به موارد مذكور، در مطالعه حاضر همچون بسيارى از مطالعات ديگر درباره چين، سعى شده است از داده‌هاى آمارى رسمى، با رعايت جوانب احتياط استفاده‌

[١] .

Shijie Ribao) World Journal(, NewYork, July ٨١, ٥٩٩١, ١١٤.

[٢] .Rund Up