ارزش‌هاى اجتماعى وجود نداشته باشد.[١] ولى دولت مستبد و قدرت‌طلب پكن تلاش دارد نهاد در حال شكل‌گيرى بازار را فعالانه تنظيم كند در حالى كه خود بازار تازه پا گرفته، سعى دارد خود را به گونه‌اى به درجه نهادينگى و بلوغ برساند تا بتواند سكان هدايت رابطه متمايز اما در عين حال تعاملى ميان نهادهاى اجتماعى، بازار و دولت را در اختيار گيرد. تا كنون مى‌بايستى حق واقعا انحصارى مالكيت خصوصى و بازار ملى، خصوصا بازار كار ملى، به صورت نهاد اقتصادى غالب چين درآمده باشد. هنوز هم حكومت جمهورى خلق چين به جاى اينكه توسط متخصصان يا فن‌سالاران خردورز و نهادينه‌شده، اداره شود، عمدتا دراختيار سياستمداران ناآگاه به شرايط زمان خود، قرار دارد. نهايتا اينكه ممكن است حزب كمونيست چين فاقد ظرفيت سازمانى و ايدئولوژيكى لازم براى هدايت و كنترل يك بازار آزاد باشد.

حزب كمونيست چين تا به امروز فقط شرايط رشد را براى بازار فراهم كرده است.

بخش اعظم اين «عقب‌نشينى» در برابر بازار، ناشى از تأثيرات بيرونى، از جمله سرمايه‌گذارى‌هاى مستقيم خارجى بوده است. از بين سه عامل مهمى كه در فصل ١ از آنها به عنوان عوامل و علل موفقيت نوين‌سازى توسط دولت ياد شد، اهميت مهمترين عامل، يعنى عامل سوم (هدايت مستمر و اثربخش بازار توسط يك دولت انتقالى) هنوز هم در پرده ابهام قرار دارد و ترديد برانگيز است. با اين حال، اين خطر وجود دارد كه قدرت بازار در شتاب بخشيدن به روند تجارى‌سازى موجب تضعيف پايه‌هاى نهادى سياسى و اجتماعى كه لازمه تكامل روند نوين‌سازى توسط دولت هستند شود و در نتيجه، تلاش‌هاى به عمل آمده در راستاى نوين‌سازى عقيم بماند و سلامت روند توسعه اقتصاد بازارى در معرض تهديد قرار گيرد. از آنجايى كه دولت مركب از حزب كمونيست- جمهورى خلق چين ممكن است به واسطه انعطاف‌ناپذيرى، توان و يا اشتياق رهبرى و هدايت نوين‌سازى و هدايت بازار را از دست بدهد، اين احتمال وجود دارد كه روند نوين‌سازى توسط دولت، از مسير اصلى مورد نظر منحرف شود. در اينجاست كه پرسش بسيار جدى و دشوار مربوط به زمان‌بندى يا رعايت ترتيب و توالى‌

[١] - تأكيد از مترجم است.