سلام داده و بعد از تذکر و یادآوری، ایشان دو رکعت دیگر را اضافه کرده و نماز را چهار رکعتی تمام کرده‌اند. پس، از این روایات استفاده می‌شود که خداوند به خاطر مصالحی همچون تعلیم حکم سهو در نماز به مردم و... . پیامبر را گرفتار سهو و اشتباه در نماز کرده است.

در پاسخ می‌گوییم: اولاً، در مقابل این روایات ـ که بر سهو النبی در نماز و اتیان سجده سهو از سوی پیامبر دلالت دارند ـ روایات متعددی در گونه‌های مختلف بر نفی سهو از پیامبر٦ دلالت دارندکه بدان می‌پردازیم:

الف. روایتی که در خصوص سهو در نماز وجود دارد، مبنی بر این‌که پیامبر هیج وقت سجده سهوی انجام نداده است و آن روایت، موثقه زراره است:

و باسناده، عن محمد بن علي بن محبوب، عن أحمد بن محمد، عن الحسن ابن محبوب، عن عبد الله بن بكير، عن زرارة قال: سألت أبا جعفر٧: هل سجد رسول الله٩ سجدتي السهو قط؟ قال: لا؛[١]

شيخ طوسي به سند خود، از محمّد بن علي بن محبوب، از احمد بن محمّد، از حسن بن محبوب، از عبدالله بن بکير، از زراره نقل مي‌کند: از امام باقر٧ سؤال کردم: آيا رسول خدا٩ سجده سهو به جاي آورده است؟ فرمود: خير.

این حدیث از نظر سند قابل اعتماد است؛ چون موثقه است و با احادیث سهو النبی معارض می‌شود و در مقام تعارض بین دو دسته روایات، روایتی که مخالف با عامه است، اخذ شده و روایات موافق با عامه بر تقیه حمل می‌شود. در نتیجه، روایات دال بر سهوالنبی چون موافق با روایات عامه است، بر تقیه حمل شده و طرد می‌شوند. از اين رو، شیخ طوسی بعد از نقل این روایت موثقه می‌فرماید:

الذي افتي به ما تضمنه هذا الخبر، فأما الاخبار التي قدمناها من أنه سها فسجد فهي موافقة للعامة؛

من طبق این روایت فتوا می‌دهم و روایاتی که بر سهو پیامبر دلالت دارند، موافق عامه هستند.

بر این اساس، نمی‌توان از آن روایات، اسهاءالنبی را نتیجه گرفت.[٢]

ب. روایاتی که دلالت دارند كه پیامبر و امام گرفتار سهو و نسیان نمی‌شوند. تعدادی از این روایات را به عنوان نمونه ذکر می‌کنیم:

١. کلینی; (م ٣٢٩ق) در کتاب الکافی، کتاب عقل و جهل آورده است:

عدة من اصحابنا، عن احمد بن محمد، عن علی بن حدید، عن سماعة بن مهران. قال: کنت عند ابی عبد الله٧ وعنده جماعة من موالیه، فقال: اعرفوا العقل و جنوده و الجهل و جنوده تهتدو... فقال ابوعبدالله: ان الله خلق العقل... ثم جعل للعقل خمسة و سبعین جنداً فکان مما اعطی الله

[١]. مستند العروة، کتاب الصلوة، ج١، ص١٣٦.

[٢]. تهذیب الاحكام، ج١، ص٢٣٦.