تصوير ادبي، به معناي به كار گرفتن سخن، به گونه‌اي خاص است كه در آن معاني و مفاهيم به روش جديد و ابتكاري تجسّم مي‌يابند و حتي به اشكالي قابل رويت جلوه‌گر مي‌شوند و در حقيقت، در اين گونه موارد، سخن از قالب تنگ خود خارج شده و به عالمي زنده و پر نشاط پا مي‌گذارد.[١]

و به تعبيري ساده و كوتاه مي‌توان گفت: «تصوير يعني پرده برداري از معاني با تعابيري زنده و احساس برانگيز».

از آنچه گفته شد، به خوبي روشن مي‌شود كه «تصوير» در حوزه ادبيات با تصوير در حوزه‌هاي هنري تجسمي و نمايشي تفاوت دارد؛ چرا كه ابزار تصويرگري در حوزه ادبيات، همان الفاظ و عبارات هستند و نه قلم و رنگ و عكس؛ هر چند الفاظ، گاه به تنهايي، مي‌توانند چنان صحنه‌هاي زنده و بديعي را خلق نمايند و پنجه در احساسات مخاطب افكنند كه هيچ تابلوي نقاشي و يا فيلم مصوري از عهده نقش آن بر نخواهد آمد كه نمونه‌هايي از آن را به وضوح مي‌توان در سخنان ائمه هدي: مشاهده نمود.

تصويرگري در روايات ائمه اطهار:

يكي از جنبه‌ها و جلوه‌هاي زيباي سخنان اهل بيت: ـ كه باعث جذّابيت بخشيدن به كلامشان گرديده و اثر كلماتشان را دو چندان نموده است ـ بهره جستن آن امامان همام از روش تصويرگري است.

ائمه هدي: با استفاده از اين شيوه بديع و جذاب، معاني و مفاهيمي چند را از دايره تنگ الفاظ خارج نموده و آنها را به صورت تصاويري زنده و پرتحرّك در برابر ديدگان مخاطب به نمايش گذارده‌اند.

در سخنان اهل بيت: گاه، شاهد تعابيري هستيم كه در آنها موضوعات و مفاهيم گوناگون در لباس محسوسات و به شيوه‌اي زنده و مجسّم عرضه گرديده‌اند؛ به گونه‌اي كه اين شيوه القايي آنان به هنر نقاشي از طريق كلمات بيشتر شباهت دارد تا به سخنراني و خطبه‌سرايي.

اين ويژگي در برخي سخنان و كلمات قصار ائمه اطهار: تبلور خاصي يافته است؛ به گونه‌اي كه دريايي از معاني در قالب كلماتي موجز و آكنده از حركت و پويايي آنان موج مي‌زند و به راستي آن را بايد مصداق واقعي بحر در كوزه دانست.

اهل بيت: با بهره جستن از تشبيهاتي نغز و تمثيلاتي بديع و استعاراتي شگفت و توصيفاتي دقيق و همچنين با استفاده از ساير روش‌هاي تصويرآفريني، تابلوهاي زنده و با شكوهي را در پيش روي مخاطبان خود به نمايش گذاشته‌اند كه در پشت هر تصويرش قدرت ابتكار و نيروي خلّاق و تخيّل گسترده تصويرگر چنين صحنه‌هاي شگفتي به روشني جلوه‌گر است.

نگاه دقيق و عميق ائمه هدي: به اشيا و پديده‌هاي عالم هستي سبب شده است كه آنان روابط شگفتي بين اشيا و امور بيابند؛ روابطي كه معمولاً از چشم ديگران پنهان است و همين امر سبب گرديده تا تعابير و تصاوير آنان را با سايرين متمايز سازد.

[١]. همان.