در ریّ: ضحاکبنمزاحم کوفیاز سعیدبنجبیر تفسیر ابن ‌عباس را گرفت[١] و ابومحمد عبدالباقیبصریاز عبدالرحمان نیشابوریسه تصنیفش به نام‌هایالحجج و البراهين (درمورد امامت حضرت امير٧ و اولاد يازده‌گانه ايشان:)، المذهب في المذهب و رسائل البصرة را شنید.[٢]

همچنین ابوالحسن علیبنحاتم قزوینیدر سال٣٠٦ق، ابوالقاسم حمید بنزیاد کوفیرا ـ که به نینوا نقل مکان کرده بود ـ ملاقات کرد و کتاب الرجال ویرا بر او عرضه کرد و اجازه نقل دیگر کتب او را گرفت.[٣]

هارون بن موسیتلعکبری (م٣٨٥ق) از بزرگان علمایشیعه است که در طیسفرهایمتعدّدش اجازه نقل آثار بسیاریرا گرفت و کتاب‌هایفراوانیرا از صاحبان اولیه‌اش شنید؛ از جمله: براهین الائمة: از سعید بناحمد ابوالقاسم غراد کوفی[٤]، زهر الریاض از عبداللهبنفضل ابوعیسیکوفی[٥]، کتاب النور لمن تدبّره از حیدر بنمحمد سمرقندی[٦]، نوادر الحکمة و الإمامة از محمد بناحمد بنیحییاشعریقمی[٧]، کتاب الفرائد از محمد بنقاسم ابوعبدالله کوفیسودانی[٨] و بسیاریکتب دیگر.

دانشمندان اهل تسنّن

در مدینه: محمد بنادریس شافعیالمؤطّا مالک را از خود ویشنید و از حفظ بر او عرضه نمود.[٩]

در مکه: یحییبنسعید قطّان به کتب ابن‌جریج[١٠]، علیبنعبدالله مدینی به کتب شافعی[١١] و ابومحمد عبدالله أصیلی به صحیح البخاری[١٢] دست یافتند.

در بصره: یحییبنمعین کتاب حمّاد بن سلمه را از موسیبن اسماعیل تبوذکیشنید[١٣]و ابویعقوب اسحاقبنابی‌عمران از ربیع المبسوط را شنید.[١٤]

در بغداد: ابن‌ابی‌شریحهرویاز ابوالقاسمبغویالجعدیّات را شنید.[١٥]

[١]. الفهرست، ص٥٧.

[٢]. اختیار معرفة الرجال، ج٢، ص٥٥٤.

[٣]. الفهرست، ص٢٦٦.

[٤]. معجم رجال الحدیث، ج٢١، ص٢١٣.

[٥]. سیراعلام النبلاء، ج٩، ص١٨٣، ش١٧٠٢.

[٦]. مدرسه الحديث في البصرة، ص٤٤٤.

[٧]. سیر اعلام النبلاء، ج١٠، ص٦٤٠، ش٢٣٦٦.

[٨]. تاریخ بغداد، ج٩، ص٤٣.

[٩]. اعیان الشیعة، ج٢، ص٢٣٣؛ «علم رجال و مسأله توثيق»، سال ٨، ص٢٨.

[١٠]. سیراعلام النبلاء، ج٩، ص١٦٥، ش١٦٩٠.

[١١]. رجال النجاشي، ذيل رقم ٧٢ (حسن بن علي بن فضّال)، ص٣٤- ٣٦؛ اختيار معرفة الرجال، ش٩٩٣.

[١٢]. رجال النجاشي، ذيل ش٨٠ (حسن بن علي بن وشاء). ص٣٩

[١٣]. اعیان الشیعة، ج٣، ص١١٢؛ تهذيب المقال، ج٣، ص٤٨١.

[١٤]. سیراعلام النبلاء، ج٥، ص٤٨١، ش٦٠٥.

[١٥]. الفهرست، ص٧٦.