علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٧٥ - قاعده شناخت صحابه پيامبر با محوريت احاديث پيامبرم
٣. همة صحابه، به طور مطلق، كافر هستند و هيچ استثنايي ندارد. اين نظر كساني است كه از اسلام خارجاند و اين جسارت از كسي سر نميزند، مگر كسي كه از اسلام بهرهاي نداشته باشد.
نظر سوم، اجماعاً باطل است و آن را جز غلات و دشمنان اسلام نگفتهاند؛ زيرا اين قول برخلاف آيات قرآن و روايات پيامبر و مسلمات تاريخ است.
اما نظر اول هم شبيه به ادعاي عصمت براي همة صحابه است، يعني بالاتر از عدالت است يا ادعاي سقوط تكليف از آنان است. اين معنا نيز از نظر اسلام مردود است و با آيات قرآن و روايات منافات دارد. پس نظر دوم، حد وسط و مطابق با واقع است كه همان عقيدة شيعه است.
شيعه بر صالحان صحابه درود ميفرستد؛ همچنان كه در صحيفة سجاديه ميخوانيم:
... بار خدايا، به آمرزش و خشنودي خود، اصحاب محمد٦ را ياد كن، بويژه آنان كه حق صحبتش نيكو ادا كردند و در نصرتش دليريها نمودند و به ياري او بر خاستند و به ديدار او شتافتند و اجابت دعوتش را بر يكديگر پيشي و...
سيد مرتضي از علماي شيعه ميگويد:
شيعه، اصحاب پيامبر را دوست دارد. كساني كه كه در ياري دين،آزمايش پس دادند و با جان و مالشان جهاد كردند و اتهام شيعه به سبب صحابه و تكفير همه صحابه، اتهامي باطل است و صحبت، شامل هر كسي است كه با پيامبر٦ مصاحبت داشته يا او را ديده و از او شنيده باشند و شامل مؤمن و منافق و عادل و فاسق و برّ و فاجر ميشود. پس مجرد صحبت، دليل بر عدالت نيست... .[١]
حب و بغض علي٧، ملاک شناخت صحابي پيامبر٦
بنا بر دلايل تاريخي معتبر ـ كه از منابع و مدارك مهم و معتبر اهل سنت جمع آوري شده است و در صفحات آينده خواهد آمد ـ در ميان اصحاب رسول خدا٦، منافقاني وجود داشتند كه به جز خداوند، كس ديگر آنها را نميشناخته است و خداوند متعال، پيامبر خويش را مطلع گردانيد و پيامبر ملاكهايي را براي تشخيص امت نسبت به اين امر مهم مشخص فرمودهاند و طبق آيات قرآن، از جمله: Gأَطِيعُوا اللَّـهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْF[٢]، اطاعت از رسول، امري واجب و دستور الهي است و خداوند در آيهاي ديگر دليل اين امر را مطرح ميفرمايد:
Gوَمَا يَنطِقُ عَنِ الْهـَوَى * إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَىF؛[٣] زيرا رسول خدا از روي هوا و هوس حرفي نميزند و همگي وحي الهي است. پس بايد ديد پيامبر چه فرموده و چه ملاك تشخيص و قاعده تمييزي را براي همه افراد، نه تنها صحابه، قرار داده است؛ مانند خط كشي كه خط راست را با آن بتوان تشخيص داد و از هر گونه اعوجاج و كژي به دور ماند.
[١]. صحيح البخاري، كتاب الرقاق، باب في الحوض، ج٤، ص٩٥ و كتاب الفتن، باب ما جاء في قول الله تعالي: Gوَاتَّقُوا فِتْنَةً لاَتُصِيبَنَّ الَّذِينَ...F؛ سنن ابن ماجة، كتاب مناسك، باب الخطبة يوم النحر، ح٥٨٣٠؛ مسند ابنحنبل، ج١، ص٤٥٣ و ج٣، ص٢٨ و ج٥، ص٤٨؛ صحیح مسلم،
[٢]. مجمع الزوائد و منبع الفوائد، ج١، ص٣٠٢، ح٤٢٢.
[٣]. همان، ج١، ص٣٠٦، ح٤٣٠.