آينده‌نگرى، ايجاب مى‌كند كه انسان، همه درآمد خود را يك‌جا مصرف نكند؛ بلكه آينده خود را نيز در نظر بگيرد و براى تأمين آرامش خاطر خود، در صورت امكان، بخشى از درآمدش را پس‌انداز كند. در روايتى از امام صادق٧ آمده كه مى‌فرمايد:

إنَّ النَّفسَ إذا أحرَزَت قوتَهَا استَقَرَّت؛[٢]

آدمى، هر گاه وسايل زندگى‌اش به قدر نيازْ فراهم باشد، روانش آسايش مى‌يابد.

همچنين، در موردى ديگر، آن حضرت، در پاسخ گروهى از صوفيان ـ كه زهد اسلامى را تحريف كرده بودند ـ ، به پس‌انداز سلمانL، براى زندگى ساليانه خود، به عنوان يك زاهد نمونه‌اى كه الگوى مصرف اسلامى را رعايت مى‌كرد، اشاره مى‌فرمايد.[٣]

بديهى است كه آينده‌نگرى و پس‌انداز در سطح كلان براى تأمين نيازهاى جامعه، از اهميت دوچندانى برخوردار است و با آينده‌نگرى فردى، قابل مقايسه نيست. نمونه قرآنى آن نيز، آينده‌نگرى حضرت يوسف٧ در ذخيره گندم براى تأمين نيازهاى آينده مردم است.

٤. سرمايه‌گذاري در توليد و تجارت

نكته بسيار مهم و قابل توجّه، اين است كه، توصيه رواياتْ در تخصيص بخشى از درآمد به پس‌انداز، اين نيست كه پول، به صورت نقدى پس‌انداز شود، بلكه با تأكيد به اصلاح و ساماندهى مال و بهره‌ورى از آن، مردم، به سرمايه‌گذارى در زمينه‌هاى مختلف توليدى و تجارى، تشويق شده‌اند تا آن جا كه ساماندهى ثروت، بخشى از ايمانْ شمرده شده است:

إصلاحُ المالِ مِنَ الإيمانِ؛[٤]

نگاهدارى نيكو از مال، نشانه ايمان است.

٥. مشاركت اجتماعي

يكى از موارد تخصيص درآمد ـ كه قرآن و احاديث اسلامى، بر آن تأكيد دارند ـ، هزينه كردن در راه خداوند متعال است.

[١]. همان، ج٤، ص١١، ح٥.

[٢]. همان، ج٥، ص٨٩، ح٢؛ كتاب من لا يحضره الفقيه، ج٣، ص١٦٦، ح٣٦١٩.

[٣]. الكافي، ج٥، ص٦٨، ح١.

[٤]. همان، ج٥، ص٨٧، ح٣؛ كتاب من لا يحضره الفقيه، ج٣، ص١٦٦، ح٣٦١٧.