١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٨٧ - غالیان و اندیشه تحریف قرآن

احاديث رسيده از اهل بيت: (مانند حديث ثقلين)، گواه روشني بر عدم امكان وقوع تحريف در قرآن است.[١]

علماي شيعه، احتمال تحريف در كتاب خدا را مردود مي‌شمارند؛ چنان‌كه محدث بزرگ شيخ صدوق (م ٣٨١ ق) مي‌نويسد:

اعتقاد ما اين است؛ قرآني كه خداوند متعال بر پيامبرش حضرت محمد٦ نازل فرمود، همان است كه در يك مجلد و در دسترس همه مردم قرار دارد و هرگز بيش از آن نبوده است و طبق مشهور، ١١٤ سوره دارد و هركس به ما نسبت دهد كه ما مي‌گوييم قرآن بيش از اين است، به‌ يقين دروغگوست.[٢]

با وجود دلايل گويا و روشن بر عدم تحريف قرآن، نظريه تحريف در ميان شيعيان در دوره‌هاي اخير مطرح شد. نخستين كسي كه در اين زمينه كتاب نوشت و مسأله تحريف را مطرح نمود، سيد نعمت‌الله جزايري (١٠٥٠ - ١١١٢ق) در كتاب خود به نام منبع الحياة است. پس از او نيز، فرد سرشناسي از اين گروه، يعني محدث نوري (١٢٥٤ - ١٣٢٠ق) كتاب فصل الخطاب في اثبات تحريف كتاب رب الارباب را نوشت.[٣]

وي اين كتاب را در سه مقدمه، دوازده فصل و يك خاتمه تنظيم نموده و همه دوازده فصل را به عنوان دلايل اثبات تحريف قرآن عرضه كرده است. به پندار نويسنده آنچه او را بر اين كار واداشت، اين بود كه مخالفان، فضيلت‌هاي اهل‌بيت و عيوب دشمنانشان را از قرآن زدوده‌اند.[٤]

روايات تحريف، عمده و اصلي‌ترين دليل كساني ‌است كه سعي در متهم كردن شيعه به پذيرش باور تحريف قرآن دارند. از نظر مدعيان تحريف، اين‌گونه‌ روايات ـ كه مجموعه‌اي از روايات پراكنده در منابع مختلف است ـ به صورت عام و يا به صورت خاص و با تصريح به موضوع تحريف، به تحريف قرآن دلالت دارند.

تعداد اين روايات به گونه‌اي است كه علامه مجلسي; در شرح روايتي از اين مجموعه روايات، اين‌گونه مي‌نويسد:

فالخبر صحيح و لا يخفي ان هذا الخبر و كثيراً من الاخبار الصحيحة صريحة في نقص القرآن و تغييره و عندي ان الاخبار في هذا الباب متواترة معناً و طرح جميعها يوجب رفع الاعتماد عن الاخبار رأساً؛[٥]

اين حديث، صحيح است و مخفي نماند كه اين حديث و بسياري از احاديث صحيح ديگر دلالت صريح بر نقص و تغيير قرآن دارند و در نزد من، احاديث اين باب، تواتر معنوي دارد و وانهادن آنها، موجب سلب اعتماد از تمامي روايات مي‌شود.


[١]. مسند ابن‌حنبل، ج١، ص١٥٣، ١٥٨، ١٦٠؛ سنن الترمذی، ح٣٥٠٤؛ مجمع الزوائد، ج١٠، ص١٢٩؛ کنزالعمال، ح٢٠٨٤-٣٩٥٩-٣٤٧٣-٤٩٧٩-٤٩٩٤.

[٢]. کنزالعمال، ج٦، ص١٥٥؛ حلیة الاولیاء، ج١، ص٨٦؛ الکوکب الدریّ، ص١١١؛ مجمع الزوائد، ج٩، ص١٦١.

[٣]. مجمع الزوائد، ج٩، ص١٨٢.

[٤]. المناقب خوارزمي، ص٢٠٦؛ مقام الامام اميرالمؤمنين، ص١١.

[٥]. الآلي المصنوعه، ج١ص١٨٩؛ تنزيه الشريعة، ج١، ص٣٦٠؛ كنزالعمال، ح٣٣٠١٣؛ تاريخ بغداد، ج٢، ص٨٦.